Author: end hiv

โรคพยาธิในช่องคลอด ติดได้อย่างไร? วิธีป้องกัน และการรักษาที่ถูกต้อง

โรคพยาธิในช่องคลอด เป็นหนึ่งในโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่พบได้บ่อยในผู้หญิง แต่ผู้ชายก็สามารถติดเชื้อได้เช่นกัน มักเกิดจากเชื้อปรสิตที่ชื่อว่า Trichomonas vaginalis การติดเชื้อนี้ไม่เพียงส่งผลกระทบต่อสุขภาพทางเพศ แต่ยังทำให้เกิดความไม่สบาย และอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนหากไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง

โรคพยาธิในช่องคลอด คืออะไร?

โรคพยาธิในช่องคลอด (Trichomoniasis) เกิดจากเชื้อปรสิต Trichomonas vaginalis ซึ่งสามารถติดต่อผ่านการมีเพศสัมพันธ์ โดยเชื้อจะอาศัยอยู่ในช่องคลอดของผู้หญิง และท่อปัสสาวะของผู้ชาย นอกจากนี้ ยังสามารถแพร่ผ่านการใช้ของใช้ส่วนตัวร่วมกันในบางกรณี แม้พบได้บ่อยในผู้หญิง แต่ผู้ชายที่ติดเชื้อก็มักไม่แสดงอาการ ทำให้เป็นพาหะในการแพร่เชื้อต่อได้

โรคพยาธิในช่องคลอด ติดได้อย่างไร?

การมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกัน ทั้งการมีเพศสัมพันธ์ทางช่องคลอด หรือทวารหนักกับผู้ที่ติดเชื้อ
ใช้ของใช้ส่วนตัวร่วมกับผู้อื่น เช่น ผ้าเช็ดตัว กางเกงใน หรือของใช้ที่เปื้อนสารคัดหลั่ง
การสัมผัสกับอุปกรณ์หรือของเล่นทางเพศ ที่ไม่ผ่านการทำความสะอาดอย่างถูกต้อง

อาการของโรคพยาธิในช่องคลอด

คันในช่องคลอด หรือบริเวณอวัยวะเพศ เป็นอาการเริ่มต้นที่พบได้บ่อยที่สุดในผู้หญิง ผู้ติดเชื้อจะรู้สึก คันหรือแสบที่ช่องคลอด แคมปากช่องคลอด หรืออวัยวะเพศภายนอก ร่วมกับอาการระคายเคือง เช่น แสบเมื่อสัมผัสหรือเสียดสี อาจเกิดจากปฏิกิริยาของระบบภูมิคุ้มกันที่ตอบสนองต่อเชื้อพยาธิที่เข้ามาในร่างกาย ทำให้ผิวบริเวณนั้นเกิดการอักเสบ
ตกขาวผิดปกติ ผู้หญิงที่ติดเชื้อมักมี ตกขาวมากกว่าปกติ โดยลักษณะของตกขาวจะมี สีเขียว เหลือง หรืออมเทา มีลักษณะเป็นฟอง และมีกลิ่นเหม็นคล้ายปลาเน่า (fishy odor) กลิ่นนี้มักจะแรงขึ้นหลังมีเพศสัมพันธ์ และเป็นสัญญาณที่ค่อนข้างจำเพาะเจาะจงของโรคพยาธิในช่องคลอด
ปัสสาวะแสบขัด หรือรู้สึกเจ็บขณะปัสสาวะ เมื่อเชื้อพยาธิลุกลามไปยังท่อปัสสาวะ (urethra) จะทำให้เกิดการอักเสบ และระคายเคือง ส่งผลให้รู้สึกแสบ ปวด หรือขัดขณะปัสสาวะ ในบางรายอาจมีอาการคล้ายติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ
เจ็บปวดขณะมีเพศสัมพันธ์ (Dyspareunia) ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการเจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์ เนื่องจาก เยื่อบุช่องคลอดเกิดการอักเสบ ระคายเคือง และมีความแห้ง หรือมีการหลั่งตกขาวจำนวนมากที่ผิดปกติ ซึ่งส่งผลกระทบต่อกิจกรรมทางเพศ
อาการในผู้ชาย แม้ว่าผู้ชายมักจะไม่แสดงอาการใดๆ แต่ในบางรายอาจมีอาการได้ เช่น
- คันหรือรู้สึกแสบที่ปลายอวัยวะเพศ
- มีสารคัดหลั่งจากท่อปัสสาวะ
- แสบหรือปวดขณะปัสสาวะ
- รู้สึกไม่สบายบริเวณถุงอัณฑะหรืออัณฑะ

อาการเหล่านี้มักไม่ชัดเจน ทำให้ผู้ชายจำนวนมากไม่ทราบว่าตนเองเป็นพาหะ และยังสามารถแพร่เชื้อไปสู่คู่นอนได้

การรักษาโรคพยาธิในช่องคลอด

การพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยที่ถูกต้อง การวินิจฉัยที่แม่นยำเป็นกุญแจสำคัญในการรักษาโรคนี้ โดยแพทย์จะเก็บ สารคัดหลั่งจากช่องคลอด (ในผู้หญิง) หรือ ปัสสาวะ (ในผู้ชาย) ไปตรวจในห้องปฏิบัติการ ซึ่งอาจใช้วิธี
- การตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์ (Microscopy) เพื่อตรวจหาพยาธิ Trichomonas
- การเพาะเชื้อ (Culture) หรือการตรวจด้วยเทคนิคทางอณูชีววิทยา เช่น NAAT (Nucleic Acid Amplification Test) ซึ่งมีความแม่นยำสูง การตรวจเหล่านี้จะช่วยยืนยันการติดเชื้อ และแยกโรคนี้ออกจากการติดเชื้อชนิดอื่น ๆ เช่น เชื้อรา แบคทีเรีย หรือหนองใน
การใช้ยาปฏิชีวนะ การรักษาหลักของโรคพยาธิในช่องคลอดคือการใช้ยา กลุ่ม Nitroimidazole ได้แก่ Metronidazole (เมโทรนิดาโซล) และTinidazole (ทินิดาโซล) โดยส่วนใหญ่มักจะเป็นยาแบบรับประทาน (กิน) และแพทย์อาจสั่งให้ กินครั้งเดียวในขนาดสูง (single dose)
หรือ กินต่อเนื่องวันละ 2 ครั้ง เป็นเวลา 5–7 วัน ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการ และปัจจัยเฉพาะบุคคล

ข้อควรระวัง ห้ามดื่มแอลกอฮอล์ระหว่างใช้ยา เพราะอาจทำให้เกิดผลข้างเคียงรุนแรง เช่น คลื่นไส้ อาเจียน หรือหัวใจเต้นผิดจังหวะ ต้องกินยาให้ครบตามที่แพทย์สั่ง แม้อาการจะดีขึ้นแล้วก็ตาม เพราะการหยุดยาเองจะเพิ่มความเสี่ยงในการดื้อยา และเกิดซ้ำ
หลีกเลี่ยงการมีเพศสัมพันธ์ระหว่างการรักษา การมีเพศสัมพันธ์ในระหว่างการรักษา อาจทำให้เชื้อไม่หายขาด เกิดการติดเชื้อซ้ำจากคู่นอน แพร่เชื้อไปสู่ผู้อื่น

คำแนะนำ ควรงดเว้นการมีเพศสัมพันธ์จนกว่าทั้งผู้ป่วย และคู่นอนจะได้รับการรักษาจนครบ และไม่มีอาการแล้ว
รักษาพร้อมกับคู่นอน แม้คู่นอนจะไม่มีอาการ ผู้ชายส่วนใหญ่มักไม่มีอาการของโรคนี้ แต่ยังสามารถแพร่เชื้อไปยังผู้อื่นได้ ดังนั้น คู่นอนทุกคนในช่วง 60 วันก่อนเริ่มมีอาการ ควรได้รับการตรวจ และรักษาพร้อมกัน หากไม่รักษาพร้อมกัน จะทำให้เกิด “วงจรติดเชื้อซ้ำ (ping-pong infection)” ซึ่งรักษายากขึ้น
การติดตามผลหลังการรักษา แม้ผู้ป่วยจะไม่มีอาการแล้วก็ตาม แต่ควรมีการ ติดตามผลซ้ำหลังจากรักษาครบแล้วประมาณ 1 สัปดาห์ ถึง 3 เดือน เพื่อให้แน่ใจว่าเชื้อหายขาดแล้ว หากยังมีอาการ หรือมีอาการกลับมาอีก อาจต้องตรวจซ้ำ และใช้ยาชนิดอื่นที่มีประสิทธิภาพสูงขึ้น และสำหรับผู้หญิงตั้งครรภ์ ต้องแจ้งแพทย์เพื่อเลือกการรักษาที่ปลอดภัยต่อทารกในครรภ์

แนวทางปฏิบัติที่ควรทำร่วมกับการรักษา

สิ่งที่ควรทำ	เหตุผล
ไปพบแพทย์ และตรวจวินิจฉัยอย่างถูกต้อง	เพื่อระบุเชื้อ และเลือกยาที่เหมาะสม
กินยาครบตามแพทย์สั่ง	เพื่อให้เชื้อหายขาด
งดเว้นเพศสัมพันธ์ชั่วคราว	ลดโอกาสการแพร่ และติดเชื้อซ้ำ
รักษาพร้อมกับคู่นอน	ป้องกันการติดเชื้อซ้ำ และการระบาด
ตรวจติดตามผลหลังรักษา	ยืนยันว่าเชื้อหายสนิท

วิธีการป้องกันโรคพยาธิในช่องคลอด

ใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ เพื่อลดความเสี่ยงในการติดเชื้อ
หลีกเลี่ยงการใช้ของใช้ส่วนตัวร่วมกับผู้อื่น โดยเฉพาะผ้าเช็ดตัวหรือชุดชั้นใน
ทำความสะอาดอุปกรณ์ และของเล่นทางเพศอย่างถูกวิธี หลังใช้งานทุกครั้ง
ตรวจสุขภาพทางเพศอย่างสม่ำเสมอ ทุก 6 เดือน โดยเฉพาะผู้ที่มีความเสี่ยงสูง

อ่านบทความอื่น ๆ เพิ่มเติม

โรคพยาธิในช่องคลอดเป็นโรคที่สามารถป้องกัน และรักษาได้ หากมีความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้อง การใช้ถุงยางอนามัย การหลีกเลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยง และการตรวจสุขภาพทางเพศอย่างสม่ำเสมอ จะช่วยลดความเสี่ยงได้อย่างมาก หากสงสัยว่าติดเชื้อ ควรรีบพบแพทย์เพื่อรับการรักษาอย่างเหมาะสม และปลอดภัย เพื่อสุขภาพทางเพศที่ดี และความมั่นใจในทุกความสัมพันธ์

เอกสารอ้างอิง

Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Trichomoniasis – CDC STD Treatment Guidelines. [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก https://www.cdc.gov/std/treatment-guidelines/trichomoniasis.htm
World Health Organization (WHO). Sexually transmitted infections (STIs): Key facts. [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/sexually-transmitted-infections-(stis)
British Association for Sexual Health and HIV (BASHH). UK National Guideline for the Management of Trichomonas vaginalis 2014. [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก https://www.bashhguidelines.org/media/1064/tv-2014-uk-guideline-update.pdf
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. พยาธิช่องคลอด โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่รักษาได้. [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก https://ddc.moph.go.th/news/news_detail.php?news=25792&dept=97
สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.). โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์: ความรู้เบื้องต้น. [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก https://www.hsri.or.th/researcher/research/new-release/detail/11832

April 13, 2025

Love2Test ก้าวสำคัญสู่อนาคตการดูแลสุขภาพทางเพศในประเทศไทย
เอชไอวี (HIV) ยังคงเป็นประเด็นสำคัญในระดับสาธารณสุข ทั้งในประเทศไทยและทั่วโลก แม้ว่าปัจจุบันวงการแพทย์จะมีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าจะเป็นการคิดค้นยาต้านไวรัส (ART) การพัฒนาเครื่องมือป้องกันเอชไอวี และการสร้างองค์ความรู้ด้านการแพทย์ รวมถึงการให้ความสำคัญกับการให้ความรู้แก่ประชาชน แต่สถานการณ์การแพร่เชื้อเอชไอวียังคงท้าทายให้ทุกภาคส่วนต้องร่วมมือกันอย่างจริงจัง

จากรายงานปี 2023 พบว่ามีผู้ติดเชื้อเอชไอวีทั่วโลกมากถึง 39.9 ล้านคน และคาดว่ามีผู้ติดเชื้อรายใหม่ถึง 1.3 ล้านคนต่อปี แม้ว่าแนวโน้มการติดเชื้อในภาพรวมหลายพื้นที่จะลดลงเมื่อเปรียบเทียบกับอดีต แต่กลับยังไม่เพียงพอที่จะบรรลุเป้าหมาย “95-95-95” ของ UNAIDS ที่ตั้งเป้าให้
1. มี 95% ของผู้ติดเชื้อเอชไอวีทราบสถานะของตน
2. 95% ของผู้ที่ทราบสถานะได้รับการรักษาด้วยยาต้านไวรัส (ART)
3. 95% ของผู้ที่ได้รับการรักษาสามารถกดไวรัสให้อยู่ในระดับที่ไม่สามารถตรวจพบได้
  ภายในปี 2030
การจะไปถึงจุดหมายดังกล่าว จำเป็นต้องมีการขยายบริการด้านสุขภาพที่เกี่ยวกับเอชไอวีให้ครอบคลุมและทั่วถึงมากยิ่งขึ้น พร้อมยกระดับความสะดวกและการเข้าถึงกลุ่มประชากรที่ยังไม่ค่อยได้รับบริการทางการแพทย์อย่างเพียงพอ นอกจากนี้ยังต้องเน้นการลดอคติและการตีตรา (stigma) อันเป็นอุปสรรคสำคัญที่ทำให้ผู้ติดเชื้อหรือผู้ที่มีความเสี่ยงไม่เข้ารับการตรวจรักษาอย่างทันท่วงที

ยุคดิจิทัลกับการดูแลสุขภาพ

ในยุคปัจจุบัน ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีและระบบดิจิทัลช่วยอำนวยความสะดวกในการเข้าถึงข้อมูลและบริการทางการแพทย์ได้อย่างกว้างขวาง การพัฒนาระบบนัดหมายออนไลน์ การติดตามผลตรวจผ่านแอปพลิเคชัน รวมถึงการให้คำปรึกษาแบบออนไลน์ ล้วนเป็นปัจจัยที่ช่วยทำให้ผู้ป่วยและผู้ใช้บริการสามารถเข้าถึงทรัพยากรด้านสุขภาพได้โดยไม่ต้องเสียเวลาเดินทางหรือรอคิวนาน

Love2Test.org ก็ถือกำเนิดขึ้นท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงของยุคสมัยนี้ ภายใต้แนวคิดสำคัญคือ “การทำให้การตรวจและการรักษาเอชไอวีเป็นเรื่องง่ายและครอบคลุมสำหรับทุกคน” ซึ่งถูกพัฒนาโดย มูลนิธิเพื่อรัก (Love Foundation) ภายใต้การนำของ คุณปัญญาพล พิพัฒน์คุณอานนท์ ผู้ก่อตั้งและหัวเรือใหญ่ในการคิดค้นและบริหารแพลตฟอร์มนี้

จุดเด่นของ Love2Test อยู่ที่ความมุ่งมั่นในการเข้าถึง “กลุ่มประชากรที่มักไม่มีโอกาสเข้าถึงบริการทางการแพทย์ได้ง่าย” และ “กลุ่มเสี่ยงสูง” ซึ่งเป็นประชากรที่มีโอกาสติดเชื้อหรือแพร่เชื้อเอชไอวีและโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ได้มากกว่ากลุ่มอื่น ๆ ด้วยการสร้างระบบที่ให้ความสำคัญกับความสะดวก (Convenience) และความเป็นส่วนตัว (Privacy) เป็นพิเศษ ทำให้ผู้ใช้บริการรู้สึกอุ่นใจและเปิดกว้างในการขอรับการตรวจและการรักษาได้มากขึ้น

ฟีเจอร์เด่นและบริการครบวงจร

จองคิวออนไลน์ได้ตลอด 24 ชั่วโมง

ไม่ต้องเสียเวลาเดินทางไปที่คลินิกเพื่อนัดหมายล่วงหน้า หรือรอคิวยาว ๆ อีกต่อไป เพียงเข้าสู่เว็บไซต์ www.Love2Test.org หรือใช้งานผ่านแอปพลิเคชัน Love2Test บน iOS และ Android ก็สามารถเลือกวันและเวลาที่สะดวกได้ทันที ระบบจะยืนยันและส่งข้อมูลการนัดหมายให้ผู้ใช้ผ่าน SMS หรืออีเมล ทำให้ไม่พลาดการติดตามผลหรือนัดหมายต่าง ๆ

ครอบคลุมบริการหลากหลาย
- ตรวจเอชไอวี (HIV Testing): มีทั้งแบบฟรีและเสียค่าใช้จ่าย ขึ้นอยู่กับโครงการและความพร้อมของผู้ใช้บริการ
- การตรวจและรักษาโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ (STIs Testing & Treatment): รวมถึงโรคหนองในแท้ หนองในเทียม ซิฟิลิส และอื่น ๆ
- PrEP (Pre-Exposure Prophylaxis): ยาป้องกันเอชไอวีสำหรับผู้ที่ยังไม่ติดเชื้อ แต่มีความเสี่ยงสูงในการติดเชื้อ
- PEP (Post-Exposure Prophylaxis): ยาป้องกันภายหลังได้รับเชื้อหรือมีความเสี่ยงในช่วงเวลาที่ผ่านมาไม่นาน
- บริการฮอร์โมนและให้คำปรึกษาสุขภาพอื่น ๆ: เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการปรับฮอร์โมน หรือมีข้อสงสัยด้านสุขภาพเฉพาะทางเพิ่มเติม
ความเป็นส่วนตัวและการเก็บข้อมูลเป็นความลับ

Love2Test ให้ความสำคัญกับความปลอดภัยของข้อมูลผู้ใช้บริการอย่างยิ่ง ข้อมูลส่วนบุคคลจะถูกเก็บรักษาด้วยมาตรการที่เข้มงวด และจะไม่เปิดเผยต่อบุคคลที่สามโดยปราศจากความยินยอมของผู้ใช้ ทำให้ผู้ใช้สามารถมั่นใจได้ว่าจะได้รับบริการด้านสุขภาพโดยไม่ต้องกังวลกับการถูกตีตราหรือโดนเลือกปฏิบัติ

เครือข่ายคลินิกพันธมิตรทั่วประเทศ

Love2Test จับมือร่วมกับคลินิกที่มีมาตรฐานและความน่าเชื่อถือในทุกภูมิภาคของประเทศไทย เพื่อให้ผู้ใช้บริการสามารถเลือกสาขาคลินิกที่สะดวกใกล้บ้านหรือที่ทำงานได้ง่ายขึ้น ลดเวลาเดินทางและค่าใช้จ่ายในการเดินทาง

แจ้งเตือนนัดผ่าน SMS และอีเมล
เมื่อใกล้ถึงเวลานัดหมาย ระบบจะส่ง SMS หรืออีเมลแจ้งเตือนอัตโนมัติ เพื่อยืนยันนัดหมายและเตือนให้ผู้ใช้เตรียมตัวล่วงหน้า ฟีเจอร์นี้ช่วยป้องกันการลืมหรือการผิดนัด หมดห่วงเรื่องการพลาดโอกาสที่จะได้รับการตรวจหรือรับยาตามกำหนด

Love2Test กับการลดการตีตรา (Stigma) ในสังคม

หนึ่งในเหตุผลที่ทำให้การควบคุมการแพร่ระบาดของเอชไอวีเป็นไปได้ยาก คือ การตีตราและอคติ ที่ผู้ติดเชื้อหรือผู้ที่มีความเสี่ยงอาจเผชิญ ไม่ว่าจะเป็นการถูกเลือกปฏิบัติ การถูกกล่าวหา หรือการถูกลดทอนคุณค่าในสังคม Love2Test มุ่งมั่นที่จะสร้างพื้นที่ปลอดภัย (Safe Space) และลดความรู้สึกหวาดกลัวต่อการถูกตีตรา ด้วยการเสนอบริการที่เป็นมิตรและเคารพความเป็นส่วนตัว โดยทำให้ทุกกระบวนการตั้งแต่การจองคิวไปจนถึงการรับยาหรือการให้คำปรึกษาเกิดขึ้นได้ผ่านช่องทางดิจิทัลแบบส่วนตัว

นอกจากนี้ Love2Test ยังให้ความสำคัญกับการสร้างเนื้อหาด้านการให้ความรู้เกี่ยวกับเอชไอวีและโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์เพื่อเผยแพร่สู่สาธารณะ มุ่งเน้นให้ข้อมูลที่ถูกต้อง ลดความเข้าใจผิด และส่งเสริมทัศนคติที่เป็นบวกต่อผู้ที่ติดเชื้อเอชไอวีหรือผู้ที่มีพฤติกรรมเสี่ยง

ใครบ้างเหมาะกับการใช้ Love2Test?
- บุคคลทั่วไป ที่ต้องการตรวจหาเอชไอวีและโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์เป็นประจำ เพื่อดูแลสุขภาพของตนเอง
- ผู้ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงสูง เช่น ผู้ที่มีคู่นอนหลายคน ผู้ที่ใช้สารเสพติดชนิดฉีด ผู้ให้บริการทางเพศ และกลุ่มชายรักชาย (MSM)
- ผู้ที่เข้าถึงบริการทางการแพทย์ได้ยาก เช่น ผู้ที่อยู่ในพื้นที่ห่างไกล ผู้ที่กังวลเรื่องเวลาในการทำงาน หรือผู้ที่ไม่สะดวกเดินทางไปคลินิกเป็นประจำ
- ผู้ที่ต้องการความเป็นส่วนตัวสูง ไม่ต้องการเปิดเผยข้อมูลกับคนรอบข้าง
- ผู้ที่ต้องการคำปรึกษาด้านสุขภาพทางเพศ ทั้งเรื่องโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ การรับยา PrEP และ PEP รวมถึงการวางแผนเพื่อป้องกันความเสี่ยง
ช่องทางการใช้งาน Love2Test
1. เว็บไซต์:www.Love2Test.org
  - สามารถสมัครสมาชิก จองคิว และตรวจสอบเครือข่ายคลินิกได้โดยตรง
  - มีข้อมูลและบทความด้านสุขภาพทางเพศ รวมถึงข้อมูลเกี่ยวกับโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ต่าง ๆ
2. แอปพลิเคชัน:
  - iOS (App Store): Love2Test บน iOS
  - Android (Play Store): Love2Test บน Android
  - ใช้งานง่าย สะดวกรวดเร็ว สามารถเชื่อมโยงข้อมูลส่วนตัว การจองคิว และผลการตรวจได้ในที่เดียว
3. Line Official Account:
  - เพิ่มเพื่อนด้วยการค้นหา @love2test หรือคลิกที่ลิงก์ https://lin.ee/WktwmXC
  - เลือกเมนู “จองคิว” กรอกข้อมูลพื้นฐาน และระบุวันเวลาที่สะดวกสำหรับการเข้าตรวจ
  - ระบบจะยืนยันนัดหมายพร้อมส่งแจ้งเตือนผ่านแชท ทำให้ง่ายต่อการติดตาม
Love2Test: ก้าวสำคัญสู่อนาคตของการดูแลสุขภาพทางเพศในประเทศไทย

ด้วยวิสัยทัศน์ในการสร้างสังคมที่เปิดกว้างและเป็นธรรม Love2Test มุ่งมั่นจะเป็นส่วนหนึ่งในการผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในเชิงระบบและวัฒนธรรม เกี่ยวกับการตรวจและการรักษาเอชไอวีในประเทศไทย การพัฒนาแพลตฟอร์มดิจิทัลที่เน้นความเป็นส่วนตัวและความสะดวกเช่นนี้ ไม่เพียงแต่ตอบโจทย์ยุคปัจจุบันที่เทคโนโลยีเป็นส่วนสำคัญของชีวิตประจำวันเท่านั้น แต่ยังสนับสนุนให้คนในสังคมกล้า “ออกมา” และ “ตรวจเช็กสุขภาพ” ของตนเองได้มากขึ้นโดยปราศจากความกลัว

การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีอย่างเต็มรูปแบบในการบริการทางการแพทย์ สามารถช่วยลดภาระของสถานพยาบาล ลดเวลารอคอยของผู้รับบริการ และเปิดโอกาสให้ผู้ที่เคยตกหล่นหรือขาดโอกาสสามารถเข้าถึงบริการสุขภาพอย่างเท่าเทียมมากขึ้น นี่ถือเป็นก้าวสำคัญในการขับเคลื่อนประเทศไทยไปสู่เป้าหมายการยุติการแพร่ระบาดของเอชไอวีและโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น ๆ อย่างยั่งยืน

เริ่มดูแลสุขภาพของคุณได้แล้ววันนี้

หากคุณกำลังมองหาแพลตฟอร์มที่ตอบโจทย์ทั้งเรื่องความสะดวก รวดเร็ว และปลอดภัยในการตรวจเอชไอวี รวมถึงรับบริการทางการแพทย์อื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง Love2Test.org เป็นทางเลือกที่สมบูรณ์แบบสำหรับคุณ
1. ลงทะเบียนใช้งานผ่านเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน
2. เลือกบริการที่ต้องการ
3. จองคิวในวันและเวลาที่คุณสะดวก
4. เข้ารับการตรวจและคำปรึกษาจากคลินิกพันธมิตรที่คุณเลือก
5. ติดตามผลตรวจและคำแนะนำจากทีมผู้เชี่ยวชาญอย่างใกล้ชิด
มาร่วมสร้างสังคมที่ปราศจากการตีตราและความกลัวต่อเอชไอวีไปด้วยกัน ด้วยการใช้เทคโนโลยีเป็นสะพานเชื่อมโยงทุกคนเข้ากับบริการสุขภาพและข้อมูลที่ถูกต้อง อย่ารอช้า ดูแลสุขภาพทางเพศของคุณ ตั้งแต่วันนี้กับ Love2Test.org และร่วมเป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกเพื่ออนาคตที่แข็งแรงและเท่าเทียมสำหรับทุกคน!
March 19, 2025
ตุ่ม PPE กับ HIV อาการทางผิวหนังที่บอกสัญญาณสุขภาพ
ตุ่ม PPE (Pruritic Papular Eruption) เป็นภาวะทางผิวหนังที่พบได้บ่อยในผู้ติดเชื้อ HIV ซึ่งเป็นหนึ่งในอาการที่สามารถใช้เป็นสัญญาณบ่งชี้ถึงภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง ตุ่ม PPE มักมีลักษณะเป็นตุ่มแดง คัน และกระจายตัวไปทั่วร่างกาย โดยเฉพาะบริเวณแขน ขา และลำตัว อาการนี้สามารถเกิดขึ้นได้ในผู้ติดเชื้อ HIV ทุกระยะ แต่พบบ่อยขึ้นในผู้ที่มีระดับ CD4 ต่ำ

ตุ่ม PPE คืออะไร? และเกี่ยวข้องกับ HIV อย่างไร?

ตุ่ม PPE (Pruritic Papular Eruption) เป็นกลุ่มอาการทางผิวหนังที่พบได้บ่อยในผู้ติดเชื้อ HIV โดยเฉพาะในผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำหรือระดับ CD4 ต่ำกว่า 200 cells/mm³ อาการนี้เกิดจากการตอบสนองของร่างกายต่อการติดเชื้อไวรัส HIV และการอักเสบของผิวหนัง

ความเกี่ยวข้องระหว่างตุ่ม PPE กับ HIV
- เป็นสัญญาณของภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันแข็งแรงมักไม่เกิดตุ่ม PPE ดังนั้นเมื่อพบอาการนี้ร่วมกับปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ ควรเข้ารับการตรวจ HIV ทันที
- เกี่ยวข้องกับระดับ CD4 ในร่างกาย ยิ่งระดับ CD4 ต่ำ โอกาสเกิดตุ่ม PPE จะสูงขึ้น เนื่องจากร่างกายสูญเสียความสามารถในการควบคุมการอักเสบ และป้องกันการติดเชื้อจากเชื้อโรคอื่น ๆ
- เป็นอาการที่พบได้บ่อยในผู้ติดเชื้อ HIV ทั่วโลก โดยเฉพาะในกลุ่มประเทศแถบแอฟริกาและเอเชียที่มีอัตราการติดเชื้อ HIV สูง
สาเหตุของตุ่ม PPE ในผู้ติดเชื้อ HIV

ปัจจัยหลักที่ทำให้เกิดตุ่ม PPE ในผู้ติดเชื้อ HIV ได้แก่
- ภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง เมื่อร่างกายมีระดับ CD4 ต่ำ ระบบภูมิคุ้มกันจะไม่สามารถควบคุมการอักเสบของผิวหนังได้
- การตอบสนองของร่างกายต่อการติดเชื้อ HIV เพราะHIV สามารถกระตุ้นให้เกิดการอักเสบของผิวหนัง และทำให้เกิดตุ่ม PPE ได้
- การสัมผัสแสงแดด (Photosensitivity) ผู้ติดเชื้อ HIV มักมีผิวที่ไวต่อแสงแดด ซึ่งสามารถกระตุ้นให้เกิดตุ่ม PPE ได้
- การติดเชื้อจากแบคทีเรียหรือเชื้อรา ผู้ติดเชื้อ HIV มักมีแนวโน้มเกิดการติดเชื้อแทรกซ้อน ซึ่งอาจทำให้ตุ่ม PPE รุนแรงขึ้น
อาการของตุ่ม PPE ในผู้ติดเชื้อ HIV

อาการของตุ่ม PPE มีความชัดเจน และสามารถสังเกตได้ง่าย ซึ่งมักมีลักษณะดังนี้

อาการของตุ่ม PPE ในผู้ติดเชื้อ HIV มีลักษณะเฉพาะที่สามารถสังเกตได้ง่าย โดยมักเกิดขึ้นในผู้ที่มี ระดับ CD4 ต่ำ และมีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง

ลักษณะของตุ่ม PPE ในผู้ติดเชื้อ HIV
- ตุ่มแดงนูนขนาดเล็ก (Papular Lesions) เช่น ตุ่มมีขนาดเล็กประมาณ 1-5 มิลลิเมตร มีลักษณะเป็นตุ่มนูนหรือผื่นแดง ไม่เป็นตุ่มน้ำหรือมีหนอง
- คันรุนแรง (Pruritus) อาการคันเป็นอาการหลักที่พบได้เกือบทุกกรณี หรืออาการคันมักรุนแรง และทำให้เกิดความรำคาญ
- ตำแหน่งที่พบตุ่ม PPE บ่อย เช่น แขน ขา ลำตัว ไหล่ บางครั้งพบที่ใบหน้า แต่ไม่พบบริเวณฝ่ามือ และฝ่าเท้า
- เกิดขึ้นเรื้อรัง และเป็นซ้ำ อาการตุ่ม PPE มักเกิดขึ้นต่อเนื่อง และไม่หายไปเอง หากไม่ได้รับการรักษา HIV อาการจะรุนแรงขึ้น และมีจำนวนตุ่มเพิ่มขึ้น
- แผลที่เกิดจากการเกา เนื่องจากอาการคันรุนแรง ผู้ป่วยมักเกาตุ่มจนเกิดแผลถลอก อาจนำไปสู่การติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อน
- ไม่ตอบสนองต่อการรักษาทั่วไป ตุ่ม PPE ในผู้ติดเชื้อ HIV มักไม่ตอบสนองต่อยารักษาผื่นคันทั่วไป จำเป็นต้องรักษาที่ต้นเหตุโดยใช้ ยาต้านไวรัส HIV (ART)
หากพบอาการตุ่ม PPE ควรเข้ารับการตรวจ HIV และรับการรักษาโดยเร็วเพื่อลดความรุนแรงของอาการ และป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น

วิธีการวินิจฉัยตุ่ม PPE ในผู้ติดเชื้อ HIV

การวินิจฉัยตุ่ม PPE ทำได้โดย
- การตรวจร่างกายโดยแพทย์ แพทย์จะตรวจลักษณะของตุ่ม และตำแหน่งที่เกิด
- การซักประวัติทางการแพทย์ ตรวจสอบว่าผู้ป่วยมีปัจจัยเสี่ยงต่อการติดเชื้อ HIV หรือไม่
- การตรวจระดับ CD4 หาก CD4 ต่ำกว่า 200 cells/mm³ มีโอกาสสูงที่ตุ่ม PPE จะเกี่ยวข้องกับ HIV
- การตรวจหาเชื้อ HIV หากผู้ป่วยยังไม่ทราบสถานะการติดเชื้อ HIV แพทย์อาจแนะนำให้ตรวจหาเชื้อ HIV ด้วย
การรักษาตุ่ม PPE ในผู้ติดเชื้อ HIV

เนื่องจากตุ่ม PPE เกิดจากภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง การรักษาหลักจึงมุ่งเน้นไปที่การควบคุมระดับ HIV และการบรรเทาอาการคัน
- การรักษาด้วยยาต้านไวรัส (Antiretroviral Therapy – ART) การใช้ ยาต้านไวรัส HIV (ART) สามารถช่วยเพิ่มระดับ CD4 และลดอาการตุ่ม PPE ได้
- เมื่อภูมิคุ้มกันแข็งแรงขึ้น ตุ่ม PPE จะค่อย ๆ ลดลง และหายไป
- การใช้ยารักษาอาการคัน ได้แก่ ยาแก้แพ้ (Antihistamines) เช่น Loratadine, Cetirizine หรือ ครีมสเตียรอยด์ (Topical Steroids) เช่น Hydrocortisone, Betamethasone
- หลีกเลี่ยงแสงแดด การใช้ ครีมกันแดด (SPF 30 ขึ้นไป) สามารถช่วยลดอาการตุ่ม PPE ที่เกิดจากการสัมผัสแสงแดด
- การดูแลผิวพรรณ หลีกเลี่ยงการใช้สบู่ที่มีสารเคมีรุนแรง ใช้ ครีมบำรุงผิว (Moisturizer) เพื่อป้องกันผิวแห้ง
การป้องกันตุ่ม PPE ในผู้ติดเชื้อ HIV

การป้องกันตุ่มในผู้ติดเชื้อ HIV เป็นสิ่งสำคัญในการลดความรุนแรงของอาการคัน และป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น เช่น การติดเชื้อแบคทีเรีย และรอยแผลเป็นจากการเกา การดูแลตัวเองอย่างถูกต้องสามารถช่วยควบคุมอาการได้อย่างมีประสิทธิภาพ
- ใช้ยาต้านไวรัส HIV อย่างสม่ำเสมอ
  - การรับประทานยาต้านไวรัส HIV (ART: Antiretroviral Therapy) เป็นสิ่งสำคัญที่สุด
  - ยาต้านไวรัสช่วยเพิ่มระดับ CD4 และลดปริมาณไวรัสในร่างกาย ซึ่งช่วยลดอาการของตุ่ม PPE
  - หากได้รับการรักษาอย่างต่อเนื่อง อาการตุ่ม PPE มักจะค่อย ๆ ดีขึ้นหรือหายไป
- ดูแลสุขภาพ และเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน
  - รับประทานอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการ เช่น ผัก ผลไม้ โปรตีน และวิตามิน
  - ออกกำลังกายอย่างเหมาะสม เพื่อเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกัน
  - พักผ่อนให้เพียงพอ ลดความเครียด และหลีกเลี่ยงปัจจัยที่ทำให้ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ
- ป้องกันการติดเชื้อร่วม เช่น แบคทีเรีย และเชื้อรา
  - รักษาความสะอาดของร่างกายโดย อาบน้ำทุกวัน และใช้สบู่อ่อน ๆ ที่ไม่ก่อให้เกิดการระคายเคือง
  - หลีกเลี่ยงการใช้ผลิตภัณฑ์ดูแลผิวที่มีสารเคมีแรง เช่น แอลกอฮอล์ หรือสารกันเสียที่อาจทำให้ผิวแห้ง และคันมากขึ้น
  - หากมีตุ่ม PPE ควรใช้ครีมหรือยาทาสำหรับลดการอักเสบตามที่แพทย์แนะนำ
- หลีกเลี่ยงการเกาเพื่อลดโอกาสเกิดแผล และการติดเชื้อแทรกซ้อน
  - อาการคันจากตุ่ม PPE อาจรุนแรงจนทำให้เกิดการเกา ซึ่งอาจนำไปสู่แผลเปิด และการติดเชื้อแบคทีเรีย
  - ตัดเล็บให้สั้น และสะอาด เพื่อลดความเสี่ยงต่อการขีดข่วนและเกิดแผลลึก
  - ใช้ครีมบำรุงผิว หรือยาสเตียรอยด์อ่อน ๆ เพื่อลดอาการคัน (ต้องปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยา)
- หลีกเลี่ยงแสงแดด และปัจจัยกระตุ้นอื่น ๆ
  - แสงแดดสามารถทำให้ตุ่ม PPE รุนแรงขึ้น ควรหลีกเลี่ยงการออกแดดเป็นเวลานาน
  - ใช้ครีมกันแดดที่เหมาะสำหรับผิวแพ้ง่าย และสวมเสื้อแขนยาวเมื่อต้องออกไปข้างนอก
  - หลีกเลี่ยงการใช้ผลิตภัณฑ์ที่อาจก่อให้เกิดอาการแพ้ เช่น น้ำหอม โลชั่น หรือผงซักฟอกที่มีสารเคมีแรง
อ่านบทความอื่น ๆ เพิ่มเติม
- เอชไอวี คืออะไร? ทุกเรื่องที่คุณต้องรู้เพื่อชีวิตที่ปลอดภัย
- เคล็ดลับการใช้ยาต้านไวรัสเอชไอวี : ดูแลตัวเองให้สุขภาพดีอย่างยั่งยืน
ตุ่ม PPE เป็นอาการทางผิวหนังที่พบได้บ่อยในผู้ติดเชื้อ HIV โดยเฉพาะในผู้ที่มีระดับ CD4 ต่ำ แม้ว่าตุ่ม PPE จะไม่ใช่โรคร้ายแรง แต่เป็นสัญญาณที่บ่งชี้ว่าระบบภูมิคุ้มกันกำลังถูกทำลาย ดังนั้น การเริ่มใช้ยาต้านไวรัส HIV อย่างเหมาะสม การดูแลสุขภาพ และการใช้ยาเพื่อลดอาการคันสามารถช่วยควบคุมอาการตุ่ม PPE ได้ หากคุณมีอาการตุ่ม PPE หรือสงสัยว่าตนอาจติดเชื้อ HIV ควรรีบเข้ารับการตรวจสุขภาพ และปรึกษาแพทย์โดยเร็วที่สุด เพื่อให้ได้รับการดูแลที่เหมาะสม และมีสุขภาพที่ดีขึ้นในระยะยาว

เอกสารอ้างอิง
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC). HIV and Skin Conditions: Pruritic Papular Eruption. [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/hiv/basics/livingwithhiv/skin-conditions.html
- World Health Organization (WHO). HIV/AIDS fact sheets and related conditions. [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hiv-aids
- UNAIDS. HIV and its impact on skin health: Understanding dermatological conditions associated with HIV. [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก: https://www.unaids.org/en/resources/fact-sheet
- สมาคมโรคติดเชื้อแห่งประเทศไทย. คู่มือสุขภาพสำหรับผู้ติดเชื้อ HIV: ตุ่ม PPE และโรคผิวหนังที่พบบ่อย. [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก: https://www.idstth.org/articles/hiv-skin-symptoms
- กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. ความรู้เกี่ยวกับอาการทางผิวหนังในผู้ติดเชื้อ HIV. [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/diseaseinfo
March 13, 2025
ไวรัสตับอักเสบซี อันตรายที่ซ่อนอยู่กับสุขภาพตับของคุณ
ไวรัสตับอักเสบซี เป็นโรคติดเชื้อที่ส่งผลกระทบต่อตับ โดยไวรัสจะทำให้เกิดการอักเสบ และทำลายเซลล์ตับ หากไม่ได้รับการรักษา สามารถนำไปสู่ภาวะตับแข็ง ตับวาย และมะเร็งตับ ได้ สิ่งที่ทำให้ไวรัสตับอักเสบซีเป็นอันตราย คือ อาการของโรคมักไม่แสดงออกในระยะแรก ทำให้ผู้ติดเชื้อหลายคนไม่รู้ตัวจนกว่าโรคจะลุกลามไปสู่ระยะเรื้อรัง

ไวรัสตับอักเสบซี คืออะไร?

ไวรัสตับอักเสบซี (Hepatitis C Virus – HCV) เป็นเชื้อไวรัสที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อตับ และสามารถนำไปสู่ภาวะตับอักเสบเรื้อรัง ตับแข็ง และมะเร็งตับได้หากไม่ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม โรคนี้แพร่กระจายผ่านทางเลือดเป็นหลัก เช่น ผ่านการใช้เข็มฉีดยาร่วมกัน การรับเลือดที่ปนเปื้อนเชื้อ และจากแม่สู่ลูกในระหว่างการคลอด

อันตรายของไวรัสตับอักเสบซี
- ประมาณ 75-85% ของผู้ที่ติดเชื้อ HCV จะพัฒนาเป็น โรคตับเรื้อรัง ซึ่งอาจนำไปสู่ภาวะตับแข็ง หรือมะเร็งตับ
- ส่วนใหญ่ ไม่มีอาการในระยะแรก ทำให้ผู้ติดเชื้อมักไม่ทราบว่าตัวเองติดเชื้อจนกระทั่งเกิดภาวะตับอักเสบเรื้อรัง
- เป็นสาเหตุหลักของ การปลูกถ่ายตับ ทั่วโลก
ชนิดของไวรัสตับอักเสบซี (HCV Genotypes)

ไวรัสตับอักเสบซีมีความหลากหลายทางพันธุกรรม และสามารถแบ่งออกเป็น 6 สายพันธุ์หลัก (Genotypes 1-6) โดยแต่ละสายพันธุ์มีลักษณะทางพันธุกรรมที่แตกต่างกัน ซึ่งมีผลต่อ อัตราการตอบสนองต่อยาต้านไวรัส และแนวทางการรักษา

รายละเอียดของแต่ละสายพันธุ์ HCV
- Genotype 1 เป็นสายพันธุ์ที่พบมากที่สุดทั่วโลก โดยเฉพาะในอเมริกาเหนือ และยุโรป มีความทนต่อการรักษาสูง แต่ปัจจุบันยาต้านไวรัสแบบใหม่สามารถรักษาให้หายได้สูงถึง 95-99%
- Genotype 2 พบมากในแถบยุโรป และอเมริกาใต้ ตอบสนองต่อการรักษาดีกว่า Genotype 1
- Genotype 3 พบมากในเอเชียใต้ ออสเตรเลีย และบางส่วนของยุโรป มีความสัมพันธ์กับ ไขมันพอกตับ และอาจทำให้เกิดโรคตับเรื้อรังเร็วขึ้น
- Genotype 4 พบมากในตะวันออกกลาง แอฟริกาเหนือ และอียิปต์ มีความทนต่อการรักษาคล้าย Genotype 1 แต่สามารถรักษาได้ด้วยยาต้านไวรัสแบบใหม่
- Genotype 5 พบมากในแอฟริกาใต้ และค่อนข้างพบได้น้อยในประเทศอื่น ๆ
- Genotype 6 พบมากในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงไทย เวียดนาม และจีน มีความซับซ้อนด้านพันธุกรรมแต่สามารถรักษาได้ด้วยยาต้านไวรัสที่ทันสมัย
สาเหตุ และปัจจัยเสี่ยงของไวรัสตับอักเสบซี

ไวรัสตับอักเสบซีติดต่อผ่านทางเลือดโดยตรง เช่น
- การใช้เข็มฉีดยาร่วมกัน พบมากในผู้ใช้สารเสพติดชนิดฉีด
- การรับเลือดหรือปลูกถ่ายอวัยวะ แม้ว่าปัจจุบันมีมาตรการคัดกรองที่เข้มงวดแล้วก็ตาม
- การใช้ของใช้ส่วนตัวร่วมกัน เช่น มีดโกน แปรงสีฟัน หรืออุปกรณ์ทำเล็บที่ปนเปื้อนเลือด
- การสักและการเจาะร่างกาย หากอุปกรณ์ไม่ได้ผ่านการฆ่าเชื้ออย่างเหมาะสม
- การติดเชื้อจากแม่สู่ลูกขณะคลอด มีโอกาสเกิดขึ้นได้ แต่พบได้น้อย
- การมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกัน แม้ว่าความเสี่ยงจะต่ำกว่าการติดเชื้อเอชไอวี แต่ก็ยังสามารถเกิดขึ้นได้
อาการของไวรัสตับอักเสบซี

อาการในระยะเฉียบพลัน (Acute Hepatitis C)

ผู้ติดเชื้อประมาณ 20-30% อาจแสดงอาการภายใน 2-12 สัปดาห์ หลังได้รับเชื้อ ซึ่งอาจรวมถึง
- อ่อนเพลีย
- เบื่ออาหาร คลื่นไส้ อาเจียน
- ปวดท้อง โดยเฉพาะบริเวณตับ
- ดีซ่าน (ตัวเหลือง ตาเหลือง)
- ปัสสาวะสีเข้ม และอุจจาระสีซีด
อาการในระยะเรื้อรัง (Chronic Hepatitis C)

มากกว่า 70% ของผู้ติดเชื้อ จะกลายเป็นโรคตับอักเสบซีเรื้อรัง โดย อาจไม่มีอาการเป็นเวลาหลายปี แต่ไวรัสยังคงทำลายตับอย่างต่อเนื่อง เมื่อโรคลุกลามไปสู่ ตับแข็ง หรือมะเร็งตับ อาการที่อาจพบ ได้แก่
- ท้องมาน ขาบวม
- เลือดออกง่าย ฟกช้ำง่าย
- สมองเสื่อมจากภาวะตับวาย
การวินิจฉัยไวรัสตับอักเสบซี

หากสงสัยว่ามีความเสี่ยงในการติดเชื้อ ควรเข้ารับการตรวจคัดกรองทันที ซึ่งสามารถทำได้โดย
- Anti-HCV Test ตรวจหาแอนติบอดีต่อไวรัสตับอักเสบซี เพื่อดูว่ามีการติดเชื้อหรือไม่
- HCV RNA Test (PCR Test) ตรวจหาสารพันธุกรรมของไวรัสเพื่อยืนยันการติดเชื้อ
- การตรวจระดับเอนไซม์ตับ (Liver Function Test – LFTs) เพื่อตรวจดูการทำงานของตับ
- Fibroscan หรือ Liver Biopsy เพื่อตรวจภาวะพังผืด และความเสียหายของตับ
การรักษาไวรัสตับอักเสบซี

ปัจจุบัน การรักษาไวรัสตับอักเสบซี (HCV) มีประสิทธิภาพสูง และสามารถรักษาให้หายขาดได้ ด้วยยาต้านไวรัสกลุ่มใหม่ที่มีประสิทธิภาพดี และผลข้างเคียงน้อยกว่ายาแบบเดิม
- การรักษาด้วยยาต้านไวรัสโดยตรง (Direct-Acting Antivirals – DAAs) เป็นยาต้านไวรัสที่ออกฤทธิ์โดยตรงต่อไวรัสตับอักเสบซี ช่วยยับยั้งการแบ่งตัวของไวรัส ทำให้สามารถรักษาหายได้ในระยะเวลา 8-12 สัปดาห์ DAAs มีประสิทธิภาพสูง สามารถกำจัดไวรัสได้ถึง 95% ของผู้ที่ติดเชื้อ ตัวอย่างยากลุ่มนี้ ได้แก่ Sofosbuvir, Ledipasvir, Velpatasvir และ Glecaprevir/Pibrentasvir มีผลข้างเคียงต่ำกว่ายาอินเตอร์เฟียรอนที่เคยใช้ในอดีต
- การติดตามผลการรักษา ผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาด้วย DAAs ต้องเข้ารับ การตรวจวัดระดับ HCV RNA ในเลือด เพื่อยืนยันว่าเชื้อถูกกำจัดหมดไป หากพบว่ามี ภาวะตับแข็ง หรือโรคตับเรื้อรัง แพทย์อาจให้การดูแลเพิ่มเติมเพื่อลดความเสี่ยงต่อมะเร็งตับ
- หลีกเลี่ยงพฤติกรรมที่เป็นอันตรายต่อตับ เช่น หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์ หลีกเลี่ยงการใช้ยา และสารเคมีที่เป็นอันตรายต่อตับ และรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ และออกกำลังกายเพื่อเสริมสร้างสุขภาพตับ
แนวทางการป้องกันไวรัสตับอักเสบซี

แม้จะยังไม่มีวัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบซี แต่เราสามารถลดความเสี่ยงได้ด้วยการปฏิบัติตามแนวทางต่อไปนี้
- หลีกเลี่ยงการสัมผัสเลือดที่ติดเชื้อ ไม่ใช้เข็มฉีดยาร่วมกัน โดยเฉพาะในกลุ่มที่ใช้สารเสพติด หลีกเลี่ยงการสัมผัสเลือดโดยตรง เช่น ในกรณีที่ต้องปฐมพยาบาล
- ป้องกันการแพร่เชื้อทางเพศสัมพันธ์ ใช้ ถุงยางอนามัย ทุกครั้งเมื่มีเพศสัมพันธ์ โดยเฉพาะในกรณีที่มีคู่นอนหลายคน หรือไม่ทราบสถานะสุขภาพของคู่นอน หลีกเลี่ยงพฤติกรรมทางเพศที่เสี่ยงต่อการทำให้เกิดแผล เช่น การมีเพศสัมพันธ์ทางทวารหนัก
- หลีกเลี่ยงการใช้ของใช้ส่วนตัวร่วมกัน ไม่ใช้มีดโกน แปรงสีฟัน กรรไกรตัดเล็บ หรืออุปกรณ์อื่น ๆ ที่อาจปนเปื้อนเลือดร่วมกับผู้อื่น
- ตรวจสุขภาพ และคัดกรองเป็นประจำ หากอยู่ในกลุ่มเสี่ยง เช่น ผู้ที่เคยได้รับการถ่ายเลือดก่อนปี 1992 หรือเคยใช้เข็มฉีดยาร่วมกัน ควรเข้ารับการตรวจหาเชื้อ HCV เป็นระยะ และหญิงตั้งครรภ์ที่มีความเสี่ยงควรเข้ารับการตรวจเพื่อป้องกันการแพร่เชื้อสู่ทารก
- ระวังความเสี่ยงจากการสัก และการเจาะร่างกาย ควรใช้บริการจากร้านที่มีมาตรฐาน มีอุปกรณ์ปลอดเชื้อ และผ่านการฆ่าเชื้ออย่างถูกต้อง
- เสริมสร้างสุขภาพตับให้แข็งแรง เช่น รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ลดไขมันอิ่มตัว และน้ำตาล หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่ และดื่มแอลกอฮอล์ หรือออกกำลังกายสม่ำเสมอเพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน และสุขภาพตับ
อ่านบทความอื่น ๆ เพิ่มเติม
- วิธีรับมือไวรัสตับอักเสบบี ป้องกันอย่างไรให้ปลอดภัย
- วิธีรับมือโรคหูดหงอนไก่ : ป้องกันก่อนสาย
ไวรัสตับอักเสบซีเป็นภัยเงียบที่ค่อยๆ ทำลายตับโดยไม่มีอาการในช่วงแรก ทำให้หลายคนตรวจพบโรคในระยะท้ายที่รักษายากขึ้น ซึ่งในปัจจุบันสามารถรักษาให้หายขาดได้ โดยใช้ยาต้านไวรัส Direct-Acting Antivirals (DAAs) ที่มีประสิทธิภาพสูง แต่การป้องกันเป็นสิ่งสำคัญ หลีกเลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยง และเข้ารับการตรวจสุขภาพเป็นประจำ จะช่วยลดความเสี่ยงของการติดเชื้อ และช่วยให้การรักษาเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ

หากคุณ หรือคนใกล้ตัวมีความเสี่ยงต่อไวรัสตับอักเสบซี อย่ารอช้า! ควรเข้ารับการตรวจเพื่อปกป้องสุขภาพตับของคุณ

เอกสารอ้างอิง
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Hepatitis C Information.
  Offers detailed information on Hepatitis C transmission, prevention, and treatment guidelines. [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก https://www.cdc.gov/hepatitis/hcv/index.htm
- World Health Organization (WHO). Hepatitis C Fact Sheet.
  Provides a global overview of Hepatitis C, including its impact and prevention strategies. [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hepatitis-c
- MedlinePlus. Hepatitis C.
  A consumer-friendly resource covering causes, symptoms, and treatment options for Hepatitis C. [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก https://medlineplus.gov/hepatitisc.html
- กรมควบคุมโรค, กระทรวงสาธารณสุข. ข้อมูลเกี่ยวกับไวรัสตับอักเสบซี.
  แหล่งข้อมูลจากภาครัฐที่ให้ความรู้เกี่ยวกับการแพร่กระจาย อาการและแนวทางป้องกันไวรัสตับอักเสบซีในประเทศไทย. [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก http://www.ddc.moph.go.th/
- มูลนิธิสุขภาพตับแห่งประเทศไทย (Thai Liver Foundation). ข้อมูลไวรัสตับอักเสบซี.
  ให้ความรู้เกี่ยวกับสาเหตุ อาการ วิธีการรักษา และการป้องกันไวรัสตับอักเสบซีในบริบทของสุขภาพตับ. [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก https://www.thailiverfoundation.org
February 23, 2025
HPV โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่พบบ่อยแต่ป้องกันได้
ไวรัสฮิวแมนแพพพิลโลมา (Human Papillomavirus หรือ HPV) เป็นหนึ่งในโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่พบบ่อยที่สุดทั่วโลก โดยมีมากกว่า 100 สายพันธุ์ ซึ่งบางสายพันธุ์อาจทำให้เกิดหูดที่อวัยวะเพศ (Genital Warts) และบางสายพันธุ์อาจนำไปสู่ มะเร็งปากมดลูก รวมถึงมะเร็งอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับระบบสืบพันธุ์ทั้งในชาย และหญิง แม้ว่าเชื้อเอชพีวีเป็นโรคที่พบได้บ่อย แต่สามารถป้องกันได้หากมีความรู้ และการป้องกันที่เหมาะสม

เชื้อเอชพีวี (HPV)หรือไวรัสฮิวแมนแพพพิลโลมา คืออะไร?

ไวรัสฮิวแมนแพพพิลโลมา (Human Papillomavirus หรือ HPV) เป็นกลุ่มไวรัสที่สามารถติดเชื้อในผิวหนังและเยื่อเมือกของมนุษย์ มีมากกว่า 100 สายพันธุ์ และแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มหลัก ได้แก่
- เชื้อเอชพีวี (HPV)สายพันธุ์ความเสี่ยงต่ำ (Low-risk HPV)
  - ทำให้เกิด หูดที่อวัยวะเพศ (Genital Warts) หรือ หูดที่บริเวณอื่น ๆ ของร่างกาย
  - มักไม่ก่อให้เกิดมะเร็ง แต่สามารถสร้างความรำคาญ และส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิต
- เชื้อเอชพีวี (HPV) สายพันธุ์ความเสี่ยงสูง (High-risk HPV)
  - เป็นสายพันธุ์ที่เกี่ยวข้องกับมะเร็งปากมดลูก มะเร็งทวารหนัก มะเร็งช่องปาก และลำคอ และมะเร็งที่อวัยวะเพศอื่น ๆ
  - สายพันธุ์ที่เป็นอันตรายที่สุด ได้แก่ HPV-16 และ HPV-18 ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของมะเร็งปากมดลูก
สาเหตุของการติดเชื้อเอชพีวี

เชื้อเอชพีวี สามารถแพร่กระจายได้ผ่านการสัมผัสทางผิวหนัง และเยื่อเมือก โดยเฉพาะอย่างยิ่งผ่าน กิจกรรมทางเพศ เช่น
- การมีเพศสัมพันธ์ทางช่องคลอด ทวารหนัก และปาก
- การสัมผัสผิวหนังบริเวณอวัยวะเพศโดยตรง
- การใช้ของใช้ส่วนตัวร่วมกัน เช่น ผ้าเช็ดตัว
เนื่องจากเชื้อเอชพีวี สามารถติดต่อได้ง่าย แม้ไม่มีอาการใด ๆ การติดเชื้อสามารถเกิดขึ้นได้แม้ในผู้ที่มีคู่นอนเพียงคนเดียว

อาการของเชื้อเอชพีวี

อาการของเชื้อเอชพีวี จะแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับสายพันธุ์ของไวรัสที่ได้รับ โดยส่วนใหญ่สามารถแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มหลัก ได้แก่
- การเกิดหูดที่อวัยวะเพศ (Genital Warts) หูดที่อวัยวะเพศเกิดจากเชื้อเอชพีวี สายพันธุ์ความเสี่ยงต่ำ โดยเฉพาะ HPV-6 และ HPV-11 ซึ่งไม่ทำให้เกิดมะเร็ง แต่สามารถทำให้เกิดความไม่สบายใจ และความรำคาญได้
  ลักษณะของหูดที่อวัยวะเพศมีดังนี้
  - ลักษณะของหูด
    
    เป็นตุ่มเดี่ยวหรือเป็นกลุ่ม
    
    มีลักษณะคล้ายดอกกะหล่ำ
    
    อาจมีสีเนื้อหรือขาว
  - ตำแหน่งที่พบหูด
    
    อวัยวะเพศชาย: รอบองคชาต ถุงอัณฑะ หรือที่ขาหนีบ
    
    อวัยวะเพศหญิง: รอบช่องคลอด แคมใหญ่ แคมเล็ก หรือปากมดลูก
    
    บริเวณอื่น: ทวารหนัก ลำคอ หรือภายในปากในกรณีที่ติดเชื้อจากการมีเพศสัมพันธ์ทางปาก
  - อาการที่พบ
    
    หูดที่อวัยวะเพศ มักไม่เจ็บปวด แต่สามารถทำให้รู้สึกคันหรือไม่สบาย
    
    หากไม่ได้รับการรักษา หูดอาจขยายใหญ่ขึ้น และแพร่กระจายไปยังพื้นที่อื่นของร่างกาย
- ความเสี่ยงต่อมะเร็งจากเชื้อเอชพีวี สายพันธุ์ความเสี่ยงสูง เช่น HPV-16 และ HPV-18 เป็นสาเหตุหลักของโรคมะเร็งที่เกี่ยวข้องกับระบบสืบพันธุ์ ซึ่งรวมถึง:
  - มะเร็งปากมดลูก เกิดจากการติดเชื้อเอชไอวีอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะ HPV-16 และ HPV-18 ซึ่งในระยะเริ่มต้น มักไม่มีอาการ แต่สามารถตรวจพบความผิดปกติได้จากการตรวจ Pap Smear
  - มะเร็งช่องคลอด และมะเร็งปากช่องคลอด พบได้ในผู้หญิงที่ติดเชื้อเอชไอวี สายพันธุ์ที่มีความเสี่ยงสูง อาการอาจรวมถึง เลือดออกผิดปกติ ปวดหน่วงท้องน้อย หรือมีก้อนเนื้อผิดปกติ
  - มะเร็งอวัยวะเพศชาย เชื้อเอชไอวี อาจเป็นสาเหตุของมะเร็งองคชาต โดยเฉพาะในผู้ที่ไม่ได้ขลิบหนังหุ้มปลาย
  - มะเร็งทวารหนัก มักเกิดในกลุ่มชายที่มีเพศสัมพันธ์กับชาย (MSM) และผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ เช่น ผู้ติดเชื้อเอชไอวี
  - มะเร็งศีรษะ และลำคอ การติดเชื้อเอชไอวี สามารถทำให้เกิดมะเร็งที่ลำคอ ฐานลิ้น และต่อมทอนซิล โดยติดเชื้อได้จากการมีเพศสัมพันธ์ทางปาก
  - สัญญาณเตือนของการเกิดมะเร็งจากเชื้อเอชไอวี เช่น มีแผลเรื้อรังที่อวัยวะเพศ, มีเลือดออกผิดปกติหลังจากมีเพศสัมพันธ์ หรือมีก้อนผิดปกติในบริเวณอวัยวะเพศหรือทวารหนัก
การวินิจฉัยการติดเชื้อเอชพีวี

หากสงสัยว่ามีการติดเชื้อเอชพีวี สามารถเข้ารับการวินิจฉัยได้ผ่าน การตรวจคัดกรอง ซึ่งรวมถึง
- การตรวจ Pap Smear (แปปสเมียร์) เป็นวิธีคัดกรองมะเร็งปากมดลูกที่มีประสิทธิภาพ โดยตรวจหาการเปลี่ยนแปลงของเซลล์ปากมดลูกที่อาจนำไปสู่มะเร็ง แนะนำให้ผู้หญิงอายุ 21 ปีขึ้นไป เข้ารับการตรวจเป็นประจำทุก 3-5 ปี
- การตรวจ HPV DNA Test ใช้ตรวจหาเชื้อเอชไอวี สายพันธุ์ที่มีความเสี่ยงสูง มักใช้ร่วมกับการตรวจ Pap Smear
- การตรวจร่างกายโดยแพทย์ แพทย์สามารถตรวจสอบหูดที่อวัยวะเพศได้โดยการตรวจภายนอก หากมีอาการผิดปกติ แพทย์อาจแนะนำการตรวจชิ้นเนื้อ (Biopsy) เพื่อตรวจหาเซลล์มะเร็ง
การรักษาการติดเชื้อเอชพีวี
- การรักษาหูดที่อวัยวะเพศ ปัจจุบันยังไม่มีวิธีรักษาการติดเชื้อเอชไอวี โดยตรง แต่สามารถจัดการอาการของหูดที่อวัยวะเพศได้โดย
  - ยาทา (Topical Medications)
    
    Imiquimod (Aldara, Zyclara) กระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันให้ต่อสู้กับเชื้อไวรัส
    
    Podophyllin และ Podofilox ทำให้เซลล์หูดตาย
    
    Trichloroacetic Acid (TCA) ทำลายเซลล์หูดโดยใช้กรด
  - การรักษาทางการแพทย์
    
    Cryotherapy การใช้ไนโตรเจนเหลวเพื่อแช่แข็งหูด
    
    การจี้ไฟฟ้า (Electrocautery) ใช้กระแสไฟฟ้าในการทำลายหูด
    
    การผ่าตัดเล็ก (Excision) ตัดหูดออกโดยตรง
    
    การใช้เลเซอร์ (Laser Therapy) ใช้พลังงานแสงทำลายเซลล์หูด
- การติดตามเซลล์ผิดปกติในปากมดลูก หากมีผลตรวจ Pap Smear ผิดปกติ แพทย์อาจแนะนำการรักษาดังนี้
  - Colposcopy และ Biopsy ตรวจสอบเซลล์ผิดปกติในปากมดลูก
  - การรักษาด้วยความเย็น (Cryosurgery) ทำลายเซลล์ผิดปกติ
  - LEEP (Loop Electrosurgical Excision Procedure) ตัดเอาเซลล์ผิดปกติออก
- การรักษามะเร็งที่เกิดจากติดเชื้อเอชพีวี หากการติดเชื้อเอชไอวี นำไปสู่มะเร็ง จะต้องรักษาด้วยวิธีต่อไปนี้
  - การผ่าตัด (Surgery)
  - การฉายรังสี (Radiation Therapy)
  - การทำเคมีบำบัด (Chemotherapy)
การป้องกันการติดเชื้อเอชพีวี

เชื้อเอชพีวี เป็นโรคที่สามารถป้องกันได้ และมีหลายวิธีในการลดความเสี่ยง
- วัคซีนป้องกันการติดเชื้อเอชพีวี เป็นวิธีป้องกันที่มีประสิทธิภาพสูงสุด โดยสามารถป้องกันสายพันธุ์ที่เป็นสาเหตุของมะเร็ง และหูดที่อวัยวะเพศ วัคซีนที่ใช้กันทั่วไป ได้แก่
  - Gardasil 9 ป้องกัน HPV ได้ถึง 9 สายพันธุ์ (รวมทั้ง HPV-6, 11, 16, 18)
  - Cervarix ป้องกัน HPV-16 และ 18 ซึ่งเป็นสายพันธุ์ที่ก่อให้เกิดมะเร็ง
  - ใครควรได้รับวัคซีน?
    
    เด็กหญิง และเด็กชายอายุ 9-14 ปี ควรได้รับวัคซีน ก่อนเริ่มมีเพศสัมพันธ
    
    ผู้ใหญ่อายุไม่เกิน 45 ปี ที่ยังไม่เคยได้รับวัคซีน
- การใช้ถุงยางอนามัย แม้ว่าถุงยางอนามัยจะไม่สามารถป้องกัน HPV ได้ 100% แต่ช่วยลดความเสี่ยงของการติดเชื้อเอชพีวี และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น ๆ
- การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก โดยหญิงที่มีอายุ 21 ปีขึ้นไป ควรเข้ารับการตรวจ Pap Smear หรือ HPV DNA Test เป็นประจำเพื่อตรวจหาเซลล์ผิดปกติที่อาจนำไปสู่มะเร็งปากมดลูก
อ่านบทความอื่น ๆ เพิ่มเติม
- วิธีรับมือโรคหูดหงอนไก่ : ป้องกันก่อนสาย
- จัดการโรคหูดข้าวสุก รู้ลึกถึงสาเหตุ และวิธีการรักษา
การติดเชื้อเอชพีวี เป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่พบได้บ่อย แต่สามารถป้องกันได้ด้วย วัคซีน HPV การใช้ถุงยางอนามัย และการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก การรู้เท่าทันเกี่ยวกับ HPV จะช่วยให้คุณสามารถดูแลสุขภาพของตนเอง และป้องกันภาวะแทรกซ้อนร้ายแรงในอนาคต หากคุณอยู่ในกลุ่มเสี่ยง ควรเข้ารับการตรวจสุขภาพ และขอคำปรึกษาจากแพทย์เพื่อความปลอดภัย
February 10, 2025
วิธีรับมือไวรัสตับอักเสบบี ป้องกันอย่างไรให้ปลอดภัย
ไวรัสตับอักเสบบี เป็นโรคติดต่อที่มีผลกระทบต่อเซลล์ตับ ทำให้เกิดภาวะตับอักเสบเรื้อรัง ซึ่งอาจนำไปสู่โรคร้ายแรง เช่น ตับแข็ง และมะเร็งตับ หากไม่ได้รับการรักษาหรือควบคุมอย่างเหมาะสม โดยไวรัสชนิดนี้สามารถแพร่กระจายผ่านทางเลือด น้ำอสุจิ สารคัดหลั่งในร่างกาย และการสัมผัสของเหลวของผู้ติดเชื้อ ด้วยเหตุนี้ การป้องกัน และการรับมือไวรัสตับอักเสบบีอย่างถูกต้องจึงเป็นสิ่งสำคัญ

ไวรัสตับอักเสบบี คืออะไร?

ไวรัสตับอักเสบบี เป็นการติดเชื้อที่เกิดจาก Hepatitis B Virus (HBV) ซึ่งมีผลกระทบโดยตรงต่อเซลล์ตับ และอาจก่อให้เกิดการอักเสบในตับ

การติดเชื้อนี้มีสองประเภทหลัก ได้แก่
- การติดเชื้อเฉียบพลัน (Acute Hepatitis B)
  - เกิดขึ้นภายในไม่กี่เดือนหลังจากได้รับเชื้อ
  - บางคนสามารถฟื้นตัว และสร้างภูมิคุ้มกันได้เอง
  - ผู้ที่มีระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแออาจพัฒนาเป็นโรคเรื้อรัง
- การติดเชื้อเรื้อรัง (Chronic Hepatitis B)
  - เกิดขึ้นเมื่อร่างกายไม่สามารถกำจัดไวรัสออกไปได้
  - มีโอกาสนำไปสู่ภาวะตับแข็ง มะเร็งตับ และภาวะตับล้มเหลว
การแพร่กระจายของไวรัสตับอักเสบบี

ไวรัสตับอักเสบบีสามารถแพร่กระจายผ่านทาง เลือด และของเหลวในร่างกาย เช่น
- การมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกันกับผู้ติดเชื้อ
- การใช้เข็มฉีดยาร่วมกัน เช่น ในผู้ใช้ยาเสพติด
- การสัมผัสเลือดของผู้ติดเชื้อผ่านบาดแผล
- การถ่ายทอดจากแม่สู่ลูกในขณะคลอด
- การใช้เครื่องมือแพทย์ที่ไม่ผ่านการฆ่าเชื้อ เช่น เข็มสักหรืออุปกรณ์ทำเล็บ
อาการของไวรัสตับอักเสบบี

อาการของไวรัสตับอักเสบบีแตกต่างกันไปตามระยะของโรค โดยบางคนอาจไม่มีอาการแสดงเลย ทำให้การแพร่เชื้อโดยไม่รู้ตัวเป็นเรื่องที่พบได้บ่อย

อาการทั่วไปที่อาจพบได้ ได้แก่
- อ่อนเพลีย เหนื่อยล้า
- ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ ปวดข้อ
- คลื่นไส้ อาเจียน
- เบื่ออาหาร น้ำหนักลด
- ตาและผิวหนังเป็นสีเหลือง (ดีซ่าน)
- ปัสสาวะมีสีเข้ม อุจจาระสีซีด
- ปวดบริเวณช่องท้องข้างขวาบน (ตำแหน่งของตับ)
หากพบว่ามีอาการเหล่านี้ ควรเข้ารับการตรวจเลือดเพื่อยืนยันการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี

การวินิจฉัยไวรัสตับอักเสบบี

การวินิจฉัยไวรัสตับอักเสบบีเป็นกระบวนการที่สำคัญในการตรวจหาการติดเชื้อ และช่วยให้แพทย์สามารถวางแผนการรักษาได้อย่างเหมาะสม ไวรัสตับอักเสบบีสามารถอยู่ในร่างกายได้โดยไม่มีอาการเป็นเวลานาน ดังนั้นการตรวจหาเชื้อจึงเป็นสิ่งสำคัญ โดยเฉพาะในกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูง เช่น ผู้ที่มีพฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ ผู้ที่ได้รับเลือดหรืออวัยวะจากผู้อื่น และผู้ที่มีประวัติครอบครัวติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี
- การตรวจเลือดเพื่อหาไวรัสตับอักเสบบี การวินิจฉัยไวรัสตับอักเสบบีทำได้โดยการ ตรวจเลือดทางห้องปฏิบัติการ ซึ่งสามารถระบุสถานะการติดเชื้อของผู้ป่วยได้โดยพิจารณาผลจากตัวบ่งชี้ทางชีวเคมีในเลือด ดังนี้
  - การตรวจหาโปรตีนของไวรัส (HBsAg – Hepatitis B Surface Antigen) เป็นการตรวจหาโปรตีนที่อยู่บนพื้นผิวของไวรัสตับอักเสบบี
  - การตรวจหาแอนติบอดีต่อโปรตีนของไวรัส (Anti-HBs – Hepatitis B Surface Antibody) เป็นการตรวจหาแอนติบอดีที่ร่างกายสร้างขึ้นเพื่อต่อต้านไวรัส
  - การตรวจหาแอนติบอดีต่อแอนติเจนของแกนไวรัส (Anti-HBc – Hepatitis B Core Antibody) เป็นการตรวจหาแอนติบอดีที่เกิดขึ้นเมื่อร่างกายเคยสัมผัสไวรัสตับอักเสบบี
  - การตรวจหาสารพันธุกรรมของไวรัส (HBV DNA Test – Viral Load Test) เป็นการตรวจหา DNA ของไวรัสตับอักเสบบีโดยตรง ใช้เพื่อประเมินระดับการติดเชื้อว่ามีปริมาณไวรัสสูงหรือต่ำในร่างกาย ใช้ติดตามผลของการรักษาด้วยยาต้านไวรัส
  - การตรวจหาแอนติเจน e ของไวรัส (HBeAg – Hepatitis B e-Antigen) ใช้ในการประเมินว่าไวรัสกำลังเพิ่มจำนวนอยู่หรือไม่
- การตรวจเพิ่มเติมเพื่อประเมินความเสียหายของตับ นอกจากการตรวจหาไวรัสโดยตรง แพทย์อาจแนะนำให้ทำการตรวจเพิ่มเติมเพื่อดูความเสียหายของตับ ได้แก่
  - การตรวจการทำงานของตับ (Liver Function Test – LFTs) เป็นการตรวจวัดค่าของเอนไซม์ และโปรตีนในตับ เช่น ALT (Alanine Aminotransferase) และ AST (Aspartate Aminotransferase) หากค่าของเอนไซม์เหล่านี้สูงขึ้น อาจบ่งชี้ถึงการอักเสบของตับ
  - การตรวจอัลตราซาวด์ตับ (Liver Ultrasound) ใช้คลื่นเสียงเพื่อดูโครงสร้างของตับ หรือใช้เพื่อตรวจหาภาวะตับแข็งหรือเนื้องอกในตับ
  - การตรวจ FibroScan (Elastography) เป็นการตรวจหาภาวะตับแข็งโดยใช้คลื่นเสียงหรือเป็นทางเลือกที่ไม่ต้องใช้เข็มเจาะเหมือนการตัดชิ้นเนื้อตับ
  - การตัดชิ้นเนื้อตับ (Liver Biopsy) ใช้ในกรณีที่ต้องการตรวจสอบว่าตับมีความเสียหายรุนแรงแค่ไหน โดยใช้เข็มเจาะตับเพื่อนำตัวอย่างเนื้อเยื่อไปตรวจในห้องปฏิบัติการ
การรักษาไวรัสตับอักเสบบี

การรักษาขึ้นอยู่กับประเภทของการติดเชื้อ
- การติดเชื้อเฉียบพลัน ในหลายกรณี ผู้ป่วยสามารถฟื้นตัวได้เองโดยไม่ต้องใช้ยา และแพทย์อาจแนะนำให้พักผ่อน ดื่มน้ำมาก ๆ และหลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์
- การติดเชื้อเรื้อรัง แพทย์อาจพิจารณาการใช้ยาต้านไวรัส เช่น Tenofovir หรือ Entecavir และติดตามสุขภาพของตับเป็นสิ่งสำคัญเพื่อลดความเสี่ยงของโรคตับแข็ง และมะเร็งตับ
หมายเหตุ: แม้ว่าจะยังไม่สามารถกำจัดไวรัสตับอักเสบบีออกจากร่างกายได้ 100% แต่การใช้ยาสามารถควบคุมปริมาณไวรัส และลดภาวะแทรกซ้อนของโรคได้

วิธีป้องกันไวรัสตับอักเสบบี

เนื่องจากไวรัสตับอักเสบบีไม่มีวิธีรักษาให้หายขาด 100% การป้องกันจึงเป็นทางเลือกที่ดีที่สุด แนวทางการป้องกันที่มีประสิทธิภาพ ได้แก่
- รับวัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบบี โดยวัคซีนไวรัสตับอักเสบบีเป็นวิธีป้องกันที่มีประสิทธิภาพสูงสุด ควรฉีดวัคซีนตั้งแต่เด็กแรกเกิด หรือหากยังไม่เคยฉีดสามารถฉีดได้ในภายหลัง ซึ่งวัคซีนมีทั้งหมด 3 เข็ม ซึ่งให้ภูมิคุ้มกันตลอดชีวิต
- หลีกเลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ ใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้งเมื่อมีเพศสัมพันธ์ หลีกเลี่ยงการมีคู่นอนหลายคน
- หลีกเลี่ยงการใช้เข็มฉีดยาร่วมกัน ไม่ใช้เข็มฉีดยาร่วมกับผู้อื่น หลีกเลี่ยงการใช้ของมีคมร่วมกัน เช่น มีดโกน กรรไกรตัดเล็บ
- ตรวจเลือดก่อนตั้งครรภ์ หญิงตั้งครรภ์ควรเข้ารับการตรวจหาไวรัสตับอักเสบบี หากพบว่าติดเชื้อ ทารกที่เกิดมาสามารถรับวัคซีนทันทีหลังคลอดเพื่อลดความเสี่ยงในการติดเชื้อ
- ใช้อุปกรณ์ทางการแพทย์ และเครื่องมือที่ปลอดภัย ตรวจสอบให้แน่ใจว่าอุปกรณ์ที่ใช้ในโรงพยาบาล คลินิกทำฟัน หรือร้านสักถูกฆ่าเชื้ออย่างเหมาะสม
การใช้ชีวิตอย่างปลอดภัยสำหรับผู้ที่ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี

ผู้ที่ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีสามารถใช้ชีวิตได้ตามปกติหากดูแลสุขภาพอย่างเหมาะสม โดยคำแนะนำสำหรับการใช้ชีวิตอย่างปลอดภัย ได้แก่
- รับการตรวจติดตามสุขภาพตับเป็นประจำ
- หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์ เพราะอาจทำให้ตับเสื่อมเร็วขึ้น
- รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ เช่น ผัก ผลไม้ และอาหารที่มีไฟเบอร์สูง
- หลีกเลี่ยงอาหารที่มีไขมันสูง และอาหารแปรรูป
- แจ้งสถานะสุขภาพให้คู่ครองทราบ เพื่อให้สามารถป้องกันการแพร่กระจายของไวรัส
อ่านบทความอื่น ๆ เพิ่มเติม
- ถุงยางอนามัยกับความสำคัญในการดูแลสุขภาพทางเพศ
- อันตรายของโรคหนองใน : รู้ก่อน ป้องกันได้
ไวรัสตับอักเสบบี เป็นโรคร้ายที่อาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพระยะยาว แต่สามารถป้องกันได้ด้วยการรับวัคซีน หลีกเลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยง และดูแลสุขภาพของตนเองให้ดี หากคุณหรือคนใกล้ตัวมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ ควรรีบเข้ารับการตรวจคัดกรอง และหากพบว่าติดเชื้อ ควรเข้ารับการรักษาและติดตามสุขภาพของตับอย่างต่อเนื่อง เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต
February 8, 2025
โรคฝีดาษลิง คืออะไร? อาการ วิธีป้องกัน และการรักษา
โรคฝีดาษลิง เป็นโรคที่เกิดจาก ไวรัสฝีดาษลิง ซึ่งอยู่ในตระกูลเดียวกับไวรัสที่ก่อให้เกิดไข้ทรพิษ แม้ว่าโรคฝีดาษลิงจะไม่รุนแรงเท่าฝีดาษคน (ไข้ทรพิษ) ซึ่งถูกกำจัดไปแล้วจากโลกนี้ แต่ไวรัสชนิดนี้ยังคงแพร่กระจาย และสามารถทำให้เกิดอาการเจ็บป่วยได้

โรคนี้เป็น โรคติดต่อจากสัตว์สู่คน (Zoonotic disease) ซึ่งเดิมพบมากในประเทศแถบแอฟริกากลางและแอฟริกาตะวันตก แต่ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา พบการแพร่ระบาดของฝีดาษลิงในหลายพื้นที่ทั่วโลก รวมถึงยุโรป อเมริกา และเอเชีย เนื่องจาก โรคฝีดาษลิงสามารถแพร่เชื้อจากคนสู่คนได้ และมีความสัมพันธ์กับการสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ติดเชื้อ โรคนี้จึงได้รับความสนใจอย่างมาก โดยเฉพาะในช่วงที่มีการแพร่ระบาดนอกทวีปแอฟริกา

โรคฝีดาษลิง คืออะไร?

โรคฝีดาษลิง (Monkeypox) เป็นโรคที่เกิดจาก ไวรัสฝีดาษลิง (Monkeypox Virus – MPXV) ซึ่งอยู่ในตระกูลเดียวกับไวรัสที่ก่อให้เกิดไข้ทรพิษ (Smallpox หรือ Variola Virus) แม้ว่าฝีดาษลิงจะไม่รุนแรงเท่าฝีดาษคน (ไข้ทรพิษ) ซึ่งถูกกำจัดไปแล้วจากโลกนี้ แต่ไวรัสชนิดนี้ยังคงแพร่กระจาย และสามารถทำให้เกิดอาการเจ็บป่วยได้

ลักษณะของโรคฝีดาษลิง
- สามารถติดต่อได้ทั้งจาก สัตว์สู่คน และ คนสู่คน
- ผู้ติดเชื้อมักมีอาการคล้ายกับไข้ทรพิษ แต่มีความรุนแรงน้อยกว่า
- พบมากในสัตว์ตระกูลสัตว์ฟันแทะ (Rodents) และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม เช่น ลิง
- สามารถแพร่เชื้อผ่าน การสัมผัสโดยตรงกับสารคัดหลั่ง แผล ตุ่มน้ำ หรือสารคัดหลั่งของสัตว์ และคนที่ติดเชื้อ
ฝีดาษลิงไม่ใช่โรคอุบัติใหม่ แต่ได้รับความสนใจเป็นพิเศษในช่วงปี 2022 เนื่องจากเกิดการแพร่ระบาดครั้งใหญ่ในหลายประเทศที่ไม่เคยพบโรคนี้มาก่อน

อาการของโรคฝีดาษลิง

อาการของฝีดาษลิงมักเกิดขึ้นภายใน 5-21 วันหลังจากได้รับเชื้อ (ระยะฟักตัว) โดยอาการสามารถแบ่งเป็น 2 ระยะหลัก คือ
- ระยะเริ่มต้น (Prodromal stage) ผู้ติดเชื้อจะมีอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ เช่น
  - มีไข้สูง (38°C ขึ้นไป)
  - ปวดศีรษะ
  - ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ และข้อ
  - อ่อนเพลีย
  - ต่อมน้ำเหลืองบวม (แตกต่างจากไข้ทรพิษที่มักไม่ทำให้ต่อมน้ำเหลืองบวม)
- ระยะผื่น และตุ่มน้ำ (Rash stage) อาการสำคัญของฝีดาษลิงคือ ตุ่มน้ำ และตุ่มหนองบนผิวหนัง ซึ่งมีลักษณะเฉพาะ โดยจะมีลำดับการพัฒนาดังนี้
  - เริ่มจากผื่นแดงเล็ก ๆ
  - กลายเป็นตุ่มนูนที่มีน้ำขุ่น
  - พัฒนาเป็นตุ่มหนอง และแตกเป็นแผล
  - เกิดสะเก็ดแห้ง และหลุดลอกออก
  - ผื่นมักเกิดขึ้นบริเวณ ใบหน้า ฝ่ามือ ฝ่าเท้า อวัยวะเพศ และลำตัว และอาจพบในบริเวณที่สัมผัสเชื้อโดยตรง
  - อาการของโรคฝีดาษลิงมักกินเวลาประมาณ 2-4 สัปดาห์ และสามารถหายเองได้ในผู้ที่มีภูมิคุ้มกันแข็งแรง
การแพร่เชื้อของโรคฝีดาษลิง

ฝีดาษลิงสามารถแพร่เชื้อได้ผ่าน 3 ช่องทางหลัก ได้แก่
- การสัมผัสโดยตรงกับผู้ติดเชื้อ
  - การสัมผัสแผล หรือตุ่มหนองของผู้ติดเชื้อ
  - การสัมผัสของเหลวจากตุ่มพุพอง เช่น น้ำเหลือง หรือน้ำหนอง
- การแพร่กระจายผ่านสารคัดหลั่ง และละอองฝอยน้ำลาย
  - การไอ จาม หรือพูดคุยในระยะใกล้
  - การจูบ หรือมีเพศสัมพันธ์กับผู้ติดเชื้อ
- การสัมผัสกับสิ่งของที่ปนเปื้อนเชื้อ
  - ผ้าปูที่นอน เสื้อผ้า หรืออุปกรณ์ที่มีสารคัดหลั่งของผู้ติดเชื้อ
การรักษาโรคฝีดาษลิง

ปัจจุบันยังไม่มี ยารักษาฝีดาษลิงโดยเฉพาะ แต่ผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถหายได้เอง โดยแนวทางการรักษาประกอบด้วย
- การรักษาตามอาการ
  - ลดไข้ ด้วยพาราเซตามอล
  - ดื่มน้ำมาก ๆ เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ
  - พักผ่อนให้เพียงพอ
- ยาต้านไวรัส ในบางกรณี แพทย์อาจให้ ยาต้านไวรัส Tecovirimat (TPOXX) สำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงสูง
- การดูแลแผล หลีกเลี่ยงการแกะตุ่มหนอง และใช้ครีมฆ่าเชื้อเพื่อป้องกันการติดเชื้อแบคทีเรีย
การป้องกันโรคฝีดาษลิง
- หลีกเลี่ยงการสัมผัสโดยตรงกับผู้ติดเชื้อ หลีกเลี่ยงการสัมผัสแผล ผื่น หรือตุ่มหนองของผู้ที่มีอาการ
และไม่ใช้ของใช้ส่วนตัวร่วมกับผู้อื่น เช่น ผ้าเช็ดตัว เครื่องนอน เสื้อผ้า
- ป้องกันตนเองจากการติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์ โรคฝีดาษลิงมีรายงานการแพร่กระจายในกลุ่มชายที่มีเพศสัมพันธ์กับชาย (MSM) แต่สามารถเกิดขึ้นกับทุกเพศได้ การใช้ ถุงยางอนามัย อาจช่วยลดความเสี่ยงแต่ไม่สามารถป้องกันได้ 100%
- ล้างมือเป็นประจำ ล้างมือด้วยสบู่ และน้ำอย่างน้อย 20 วินาที หรือใช้แอลกอฮอล์ฆ่าเชื้อเมื่อไม่มีน้ำ และสบู่
- รับวัคซีนป้องกันฝีดาษลิง ปัจจุบันมี วัคซีน JYNNEOS (MVA-BN) และ ACAM2000 ที่ใช้ป้องกันฝีดาษลิง ซึ่งวัคซีนนี้สามารถช่วยลดความรุนแรงของอาการได้
อ่านบทความอื่น ๆ เพิ่มเติม
- โรคฝีมะม่วง คืออะไร? สัญญาณเตือนที่คุณไม่ควรมองข้าม
- รู้จักโรคเริม ภัยเงียบจากไวรัสที่ควรรู้จัก พร้อมวิธีป้องกัน และรักษา
โรคฝีดาษลิงเป็นโรคติดเชื้อไวรัสที่สามารถแพร่กระจายจากสัตว์สู่คน และคนสู่คนได้ การป้องกันโรคนี้สามารถทำได้โดย หลีกเลี่ยงการสัมผัสสารคัดหลั่งของผู้ติดเชื้อ ล้างมือบ่อย ๆ และฉีดวัคซีนป้องกันฝีดาษลิง หากคุณมีอาการที่น่าสงสัย ควรรีบพบแพทย์เพื่อรับคำแนะนำในการรักษา และลดการแพร่เชื้อ

การเฝ้าระวัง และป้องกันการแพร่ระบาดของโรคนี้เป็นสิ่งสำคัญ เพื่อให้เราสามารถควบคุมโรค และลดจำนวนผู้ติดเชื้อได้ในอนาคต
February 6, 2025
รู้ทันโรคแผลริมอ่อน ป้องกันก่อนจะสายเกินไป
โรคแผลริมอ่อน เป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย Haemophilus ducreyi ซึ่งทำให้เกิดแผลเปิดที่บริเวณอวัยวะเพศ และบริเวณรอบ ๆ ในบางกรณีอาจทำให้ต่อมน้ำเหลืองที่ขาหนีบบวม และเกิดเป็นฝีหนอง โรคนี้พบมากในพื้นที่ที่มีการระบาดของโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์สูง และในกลุ่มผู้ที่มีคู่นอนหลายคนโดยไม่ใช้วิธีป้องกันที่เหมาะสม แม้ว่าโรคแผลริมอ่อนจะไม่ใช่โรคที่ร้ายแรงถึงชีวิต แต่หากไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง อาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อน และเพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อเอชไอวีได้สูงขึ้น ดังนั้น การป้องกัน และรู้เท่าทันโรคนี้จึงเป็นสิ่งสำคัญ

โรคแผลริมอ่อน คืออะไร?

โรคแผลริมอ่อน (Chancroid) เป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย Haemophilus ducreyi ซึ่งทำให้เกิดแผลเปิดที่บริเวณอวัยวะเพศ และสามารถแพร่กระจายไปยังคู่นอนได้ง่ายผ่านการมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ได้ป้องกัน รวมถึงการสัมผัสโดยตรงกับแผลที่ติดเชื้อ

โรคนี้สามารถพบได้ใน ทั้งชาย และหญิง โดยเฉพาะในกลุ่มที่มีพฤติกรรมเสี่ยง เช่น ผู้ที่มีคู่นอนหลายคน หรือผู้ที่ไม่ได้ใช้ถุงยางอนามัยในการป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์

การแพร่กระจายของโรคแผลริมอ่อน

โรคแผลริมอ่อนแพร่กระจายผ่าน การมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ได้ป้องกัน และการสัมผัสโดยตรงกับแผลของผู้ติดเชื้อ
- การมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ใช้ถุงยางอนามัย (ช่องคลอด ทวารหนัก หรือออรัลเซ็กซ์)
- การสัมผัสแผลโดยตรง เช่น การสัมผัสแผลที่มีเชื้อโดยไม่ได้ล้างมือ และนำไปสัมผัสส่วนอื่นของร่างกาย
- จากแม่สู่ลูกในระหว่างการคลอด (กรณีที่มารดามีแผลริมอ่อน และคลอดทางช่องคลอด)
อาการของโรคแผลริมอ่อน

อาการของโรคแผลริมอ่อนมักปรากฏภายใน 3-10 วัน หลังจากได้รับเชื้อ โดยลักษณะอาการหลัก ๆ มีดังนี้
- แผลเปิดบริเวณอวัยวะเพศ
  - ลักษณะของแผลมีขอบนูนแดง และเป็นหนอง
  - แผลมักมีลักษณะ เจ็บปวด และอาจมีขนาดแตกต่างกันไป
  - แผลสามารถเกิดขึ้นเป็นแผลเดียวหรือหลายแผลกระจายตัว
  - อาจมีเลือดซึมออกมาจากแผลเมื่อสัมผัส
- ต่อมน้ำเหลืองโต และอักเสบ
  - ต่อมน้ำเหลืองบริเวณขาหนีบอาจ บวมโต เจ็บปวด และเกิดเป็นฝีหนอง
  - ฝีหนองอาจแตกออก ทำให้มีของเหลวไหลออกมา
  - ในบางกรณี ต่อมน้ำเหลืองอักเสบอาจทำให้เกิดความเจ็บปวดในการเดินหรือเคลื่อนไหว
- อาการอื่น ๆ ที่อาจพบร่วม
  - มีไข้ต่ำ ๆ
  - รู้สึกไม่สบายตัว
  - อาการปวดหรือเจ็บแผลขณะปัสสาวะหรือขณะมีเพศสัมพันธ์
หากไม่รับการรักษาอย่างถูกต้อง แผลอาจลุกลาม และทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงขึ้น รวมถึงเพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อเอชไอวีได้สูงขึ้น

ภาวะแทรกซ้อนของโรคแผลริมอ่อน

หากไม่ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม โรคแผลริมอ่อนอาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงขึ้น เช่น
- แผลลุกลาม และติดเชื้อแทรกซ้อน หากไม่ได้รับการดูแลที่ดี แผลอาจเกิดการอักเสบรุนแรงจนเป็นแผลเรื้อรัง
- การติดเชื้อเอชไอวีง่ายขึ้น ผู้ที่มีแผลริมอ่อนมีความเสี่ยงสูงกว่าปกติในการติดเชื้อเอชไอวี เนื่องจากแผลเปิดทำให้ไวรัสเข้าสู่ร่างกายได้ง่ายขึ้น
- เกิดแผลเป็น หรือความผิดปกติของอวัยวะเพศ หากแผลหายช้า หรือมีการอักเสบซ้ำ ๆ อาจทำให้เกิดพังผืด และรอยแผลเป็นที่อวัยวะเพศ
- ต่อมน้ำเหลืองอักเสบจนเป็นฝีหนองขนาดใหญ่ ฝีหนองที่ขาหนีบอาจทำให้เกิดการติดเชื้อรุนแรง และทำให้เกิดอาการเจ็บปวดรุนแรง
แนวทางการรักษาโรคแผลริมอ่อน

โรคแผลริมอ่อนสามารถรักษาให้หายขาดได้ โดยการใช้ยาปฏิชีวนะ ซึ่งช่วยกำจัดเชื้อแบคทีเรีย Haemophilus ducreyi อย่างมีประสิทธิภาพ
- การใช้ยาปฏิชีวนะ
  - Azithromycin ขนาด 1 กรัม รับประทานครั้งเดียว
  - Ceftriaxone ขนาด 250 มิลลิกรัม ฉีดเข้ากล้ามเนื้อ
  - Erythromycin ขนาด 500 มิลลิกรัม รับประทานวันละ 4 ครั้ง เป็นเวลา 7 วัน
- การดูแลแผล
  - ควรล้างแผลด้วยน้ำเกลือหรือน้ำสะอาดทุกวัน
  - หลีกเลี่ยงการแกะแผลเพื่อลดการแพร่กระจายของเชื้อ
  - หากมีฝีหนองที่ขาหนีบ อาจต้องให้แพทย์ทำการระบายหนองออก
- หลีกเลี่ยงการมีเพศสัมพันธ์ระหว่างการรักษา ควรงดมีเพศสัมพันธ์จนกว่าจะแน่ใจว่าโรคหายขาดและไม่มีการแพร่เชื้อไปยังผู้อื่น
วิธีป้องกันโรคแผลริมอ่อน

เนื่องจากโรคนี้แพร่กระจายผ่านทางเพศสัมพันธ์เป็นหลัก การป้องกันที่ดีที่สุดคือการปฏิบัติตัวอย่างปลอดภัยเมื่อมีเพศสัมพันธ์ โดยสามารถทำตามคำแนะนำต่อไปนี้
- ใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ ถุงยางอนามัยช่วยลดโอกาสในการติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ แม้ว่าถุงยางอนามัยจะไม่สามารถป้องกันโรคได้ 100% แต่ช่วยลดความเสี่ยงได้มาก
- หลีกเลี่ยงการมีคู่นอนหลายคน การเปลี่ยนคู่นอนบ่อย ๆ จะเพิ่มความเสี่ยงในการติดโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ รวมถึงแผลริมอ่อน
- ตรวจสุขภาพทางเพศสัมพันธ์เป็นประจำควรเข้ารับการตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ทุก 6 เดือน หรือบ่อยขึ้นหากมีพฤติกรรมเสี่ยง
- ห ลีกเลี่ยงการสัมผัสแผล หากพบว่าคู่ของคุณมีแผลผิดปกติ ควรหลีกเลี่ยงการมีเพศสัมพันธ์จนกว่าจะได้รับการวินิจฉัย และรักษา
- ดูแลสุขอนามัยของอวัยวะเพศ ล้างอวัยวะเพศด้วยน้ำอุ่น ละสบู่อ่อน ๆ เพื่อป้องกันการติดเชื้อแบคทีเรีย
อ่านบทความอื่น ๆ เพิ่มเติม
- รู้จักโรคเริม ภัยเงียบจากไวรัสที่ควรรู้จัก พร้อมวิธีป้องกัน และรักษา
- โรคฝีมะม่วง คืออะไร? สัญญาณเตือนที่คุณไม่ควรมองข้าม
โรคแผลริมอ่อน เป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่สามารถป้องกันได้หากมีพฤติกรรมทางเพศที่ปลอดภัย การใช้ถุงยางอนามัย ตรวจสุขภาพเป็นประจำ และมีการดูแลสุขอนามัยที่ดี จะช่วยลดโอกาสในการติดเชื้อ หากพบอาการผิดปกติ ควรเข้ารับการตรวจรักษาทันทีเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงกว่าเดิม
February 4, 2025
จัดการโรคหูดข้าวสุก รู้ลึกถึงสาเหตุ และวิธีการรักษา
โรคหูดข้าวสุก เป็นโรคติดเชื้อที่เกิดจากไวรัส Molluscum Contagiosum Virus (MCV) ซึ่งส่งผลให้เกิดตุ่มหรือผื่นบริเวณผิวหนัง โรคนี้พบได้ในทุกเพศทุกวัย โดยเฉพาะในเด็ก ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันอ่อนแอ และผู้ที่มีเพศสัมพันธ์โดยไม่มีการป้องกัน

แม้ว่าโรคหูดข้าวสุกจะไม่ก่อให้เกิดอันตรายร้ายแรง แต่หากไม่ได้รับการรักษาหรือดูแลที่เหมาะสม อาจทำให้เกิดการแพร่กระจายของตุ่มหูดไปยังบริเวณอื่นของร่างกาย หรือแพร่เชื้อไปยังผู้อื่นได้ง่าย ดังนั้นการทำความเข้าใจ สาเหตุ อาการ วิธีรักษา และการป้องกัน จึงเป็นสิ่งสำคัญเพื่อช่วยให้สามารถจัดการโรคนี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

โรคหูดข้าวสุก คืออะไร?

โรคหูดข้าวสุก (Molluscum Contagiosum) เกิดจากการติดเชื้อไวรัส Molluscum Contagiosum Virus (MCV) ซึ่งอยู่ในกลุ่มไวรัส Poxvirus ลักษณะเด่นของโรคนี้คือ ตุ่มนูนขนาดเล็ก สีขาวหรือชมพู มีลักษณะมันเงา และมีจุดตรงกลางคล้ายหลุม

เชื้อไวรัสสามารถแพร่กระจายได้โดยการสัมผัสโดยตรงจากคนสู่คน หรือการใช้ของใช้ส่วนตัวร่วมกัน เช่น ผ้าเช็ดตัว เสื้อผ้า มีดโกน และเครื่องใช้ในห้องน้ำ นอกจากนี้ ยังสามารถแพร่กระจายผ่านการมีเพศสัมพันธ์ได้ โดยเฉพาะในผู้ใหญ่

สาเหตุของโรคหูดข้าวสุก

ไวรัส Molluscum Contagiosum แพร่กระจายผ่าน การสัมผัสโดยตรง หรือ สัมผัสกับสิ่งของที่ปนเปื้อนเชื้อ ได้แก่
- การสัมผัสโดยตรง: เช่น การสัมผัสตุ่มของผู้ติดเชื้อ หรือเกาบริเวณที่มีตุ่มแล้วสัมผัสร่างกายส่วนอื่น
- การมีเพศสัมพันธ์: ทำให้เชื้อแพร่กระจายในบริเวณอวัยวะเพศ
- การใช้ของใช้ส่วนตัวร่วมกัน: เช่น เสื้อผ้า ผ้าเช็ดตัว มีดโกน หรืออุปกรณ์ออกกำลังกายที่มีการสัมผัสผิวหนัง
- การว่ายน้ำในสระสาธารณะ: แม้ว่าการแพร่เชื้อผ่านน้ำจะเกิดขึ้นได้น้อยมาก แต่การสัมผัสพื้นผิวรอบๆ สระที่ปนเปื้อนเชื้ออาจเป็นปัจจัยเสี่ยง
กลุ่มเสี่ยงที่มีโอกาสติดเชื้อสูง ได้แก่
- เด็กที่ชอบเล่นสัมผัสกับพื้นผิว หรือสิ่งของที่มีเชื้อ
- ผู้ที่มีเพศสัมพันธ์โดยไม่ใช้ถุงยางอนามัย
- ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ เช่น ผู้ป่วยเอชไอวี ผู้ป่วยที่ได้รับยากดภูมิคุ้มกัน
- นักกีฬาที่มีการสัมผัสผิวหนังกับผู้ติดเชื้อโดยตรง เช่น มวยปล้ำ ยูโด
อาการของโรคหูดข้าวสุก
- ลักษณะของตุ่มหูด
  - ตุ่มเล็กๆ สีขาวหรือชมพู มันวาว และมีจุดบุ๋มตรงกลาง
  - มีขนาดตั้งแต่ 2-5 มิลลิเมตร และอาจใหญ่ขึ้นได้ในบางกรณี
  - มักไม่เจ็บ แต่บางครั้งอาจคันหรือระคายเคือง
- บริเวณที่พบบ่อย
  - ในเด็ก: มักเกิดที่ใบหน้า คอ แขน ขา หรือบริเวณลำตัว
  - ในผู้ใหญ่: มักพบที่อวัยวะเพศ ท้อง ต้นขา หรือก้น (จากการติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์)
  - ในผู้มีภูมิคุ้มกันต่ำ: ตุ่มอาจมีขนาดใหญ่ขึ้น กระจายเป็นบริเวณกว้าง และหายช้ากว่าปกติ
การวินิจฉัยโรคหูดข้าวสุก

แพทย์สามารถวินิจฉัยโรคนี้ได้โดยอาศัย
- การตรวจร่างกาย: สังเกตลักษณะของตุ่มหูด
- การตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์: แพทย์อาจขูดเซลล์จากตุ่มหูดเพื่อตรวจหาไวรัส
- การตรวจทางห้องปฏิบัติการ: ในกรณีที่ผู้ป่วยมีภูมิคุ้มกันบกพร่อง และต้องแยกโรคจากภาวะอื่น เช่น โรคเริม หรือหูด HPV
วิธีการรักษาโรคหูดข้าวสุก

แม้ว่าโรคหูดข้าวสุกสามารถหายได้เองภายใน 6-12 เดือนในผู้ที่มีระบบภูมิคุ้มกันปกติ แต่การรักษาสามารถช่วยลดระยะเวลาการติดเชื้อ และป้องกันการแพร่กระจายไปยังส่วนอื่นของร่างกาย
- การรักษาด้วยยา
  - ครีมยา Podophyllotoxin หรือ Imiquimod ช่วยกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันให้ทำลายไวรัส
  - กรด TCA (Trichloroacetic Acid) ใช้แต้มที่ตุ่มเพื่อทำให้แห้ง และหลุดออก
  - ยาต้านไวรัส (สำหรับผู้มีภูมิคุ้มกันต่ำ) อาจจำเป็นในบางกรณี
- การรักษาด้วยวิธีทางการแพทย์
  - การจี้ด้วยความเย็น (Cryotherapy): ใช้ไนโตรเจนเหลวในการทำลายตุ่มหูด
  - การจี้ด้วยไฟฟ้า (Electrosurgery): ใช้พลังงานไฟฟ้าเผาทำลายตุ่ม
  - การขูดออก (Curettage): ใช้เครื่องมือขูดออกจากผิวหนัง (แนะนำทำโดยแพทย์เพื่อลดการระคายเคือง)
- การรักษาแบบธรรมชาติ (อาการไม่รุนแรง)
  - น้ำมันทีทรี (Tea Tree Oil): มีคุณสมบัติต้านไวรัส และช่วยให้ตุ่มหูดแห้งเร็วขึ้น
  - น้ำมันหอมระเหยจากกระเทียม: มีฤทธิ์ต้านไวรัส และช่วยลดอาการอักเสบ
  - น้ำผึ้งมานูก้า: มีคุณสมบัติต้านจุลชีพ และช่วยให้ผิวหนังสมานตัวเร็วขึ้น
การป้องกันโรคหูดข้าวสุก
- หลีกเลี่ยงการสัมผัสตุ่มหูดของผู้อื่น หรือหลีกเลี่ยงการเกาตุ่มของตนเอง
- ไม่ใช้ของใช้ส่วนตัวร่วมกับผู้อื่น เช่น ผ้าเช็ดตัว เสื้อผ้า หรือมีดโกน
- ล้างมือบ่อยๆ โดยเฉพาะหลังสัมผัสบริเวณที่เป็นตุ่มหูด
- ใช้ถุงยางอนามัยระหว่างมีเพศสัมพันธ์ แม้ถุงยางไม่สามารถป้องกันได้ 100% แต่ช่วยลดความเสี่ยง
- หลีกเลี่ยงการว่ายน้ำหรือซาวน่าในที่สาธารณะ หากมีตุ่มหูดเพื่อป้องกันการแพร่เชื้อ
อ่านบทความอื่น ๆ เพิ่มเติม
- วิธีรับมือโรคหูดหงอนไก่ : ป้องกันก่อนสาย
- โรคฝีมะม่วง คืออะไร? สัญญาณเตือนที่คุณไม่ควรมองข้าม
โรคหูดข้าวสุกเป็นโรคติดเชื้อทางผิวหนังที่เกิดจากไวรัส Molluscum Contagiosum ซึ่งสามารถแพร่กระจายได้ง่ายหากไม่มีการดูแลที่เหมาะสม แม้ว่าโรคนี้มักไม่ก่อให้เกิดอันตรายร้ายแรง แต่ควรได้รับการรักษาเพื่อป้องกันการแพร่กระจาย และลดระยะเวลาของโรค หากคุณพบตุ่มผิดปกติที่มีลักษณะคล้ายหูดข้าวสุก ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัย และรักษาอย่างเหมาะสม
February 2, 2025
โรคฝีมะม่วง คืออะไร? สัญญาณเตือนที่คุณไม่ควรมองข้าม
โรคฝีมะม่วง เป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย Chlamydia trachomatis ชนิดที่ก่อให้เกิดการอักเสบของต่อมน้ำเหลืองบริเวณขาหนีบ เป็นโรคที่พบได้น้อยในอดีต แต่ในปัจจุบันมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มชายรักชาย (MSM) และผู้ที่มีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกัน หากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ได้รับการรักษา โรคฝีมะม่วงอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้ เช่น การเกิดแผลเป็นที่อวัยวะเพศ การอุดตันของทางเดินน้ำเหลือง และภาวะบวมเรื้อรัง การทำความเข้าใจเกี่ยวกับโรคนี้จะช่วยให้สามารถรับมือได้อย่างถูกต้องและป้องกันการแพร่ระบาดของเชื้อ

โรคฝีมะม่วง คืออะไร?

โรคฝีมะม่วง (Lymphogranuloma Venereum – LGV) เป็นการติดเชื้อแบคทีเรีย Chlamydia trachomatis ซีโรไทป์ L1, L2 และ L3 ซึ่งแตกต่างจากเชื้อชนิดที่ทำให้เกิดหนองในเทียมทั่วไป แบคทีเรียชนิดนี้จะเข้าไปทำลายต่อมน้ำเหลือง และก่อให้เกิดการอักเสบที่รุนแรงขึ้น

โรคนี้สามารถแบ่งออกเป็น 3 ระยะ ได้แก่
- ระยะเริ่มต้น (Primary Stage) – มีแผลเล็กๆ ที่อวัยวะเพศ หรือทางทวารหนัก มักไม่เจ็บ และหายเอง
- ระยะที่สอง (Secondary Stage) – มีอาการต่อมน้ำเหลืองบวมโต กดเจ็บ และเป็นฝีหนอง
- ระยะเรื้อรัง (Tertiary Stage) – เกิดพังผืดที่อวัยวะเพศ ท่อปัสสาวะ หรือทวารหนัก ทำให้เกิดอาการอุดตัน และบวมถาวร
สาเหตุ และการติดต่อของโรคฝีมะม่วง

เชื้อ Chlamydia trachomatis ซีโรไทป์ L1, L2 และ L3 สามารถแพร่กระจายผ่าน การมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ปลอดภัย ทั้งทางช่องคลอด ทวารหนัก และปาก

ช่องทางการติดเชื้อหลัก ได้แก่
- การมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ใช้ถุงยางอนามัย
- การมีเพศสัมพันธ์ทางทวารหนัก ซึ่งเป็นช่องทางที่พบการติดเชื้อได้มาก
- การสัมผัสสารคัดหลั่งจากแผลของผู้ติดเชื้อ
- การใช้อุปกรณ์ทางเพศร่วมกัน โดยไม่ได้ทำความสะอาด
สัญญาณเตือน และอาการของโรคฝีมะม่วง

อาการของโรคฝีมะม่วงอาจแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับระยะของโรค
- ระยะเริ่มต้น (ระยะที่ 1)
  - หลังจากรับเชื้อ 3-30 วัน จะมีแผลเล็กๆ ที่อวัยวะเพศหรือทวารหนัก
  - แผลมักไม่มีอาการเจ็บ และสามารถหายได้เองภายในไม่กี่วัน
  - เนื่องจากแผลหายเร็ว ผู้ป่วยมักไม่สังเกตเห็น
- ระยะต่อมน้ำเหลืองอักเสบ (ระยะที่ 2)
  - ต่อมน้ำเหลืองบริเวณขาหนีบบวมโต เจ็บ และกลายเป็นฝีหนอง
  - อาจมีไข้ หนาวสั่น ปวดเมื่อยตามตัว
  - หากเป็นในกลุ่มชายรักชาย (MSM) ที่มีเพศสัมพันธ์ทางทวารหนัก อาจมีอาการ ปวดทวารหนัก ถ่ายเป็นเลือด หรือมีหนองออกจากทวารหนัก
- ระยะเรื้อรัง (ระยะที่ 3)
  - อาจเกิดแผลเป็นที่อวัยวะเพศ ทำให้เกิด ภาวะอุดตันของท่อปัสสาวะหรือทวารหนัก
  - บางรายอาจมีอาการ บวมเรื้อรังที่ขาหนีบหรืออวัยวะเพศ
  - อาจนำไปสู่ ภาวะ Elephantiasis (บวมถาวรคล้ายโรคเท้าช้าง)
ข้อควรระวัง หากไม่ได้รับการรักษา เชื้อสามารถลุกลาม และทำลายอวัยวะภายในได้ การตรวจหาเชื้อ และรักษาให้เร็วที่สุดจะช่วยลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อน

การวินิจฉัยโรคฝีมะม่วง

แพทย์สามารถวินิจฉัยโรคฝีมะม่วงได้โดยวิธีดังต่อไปนี้
- การตรวจร่างกาย และประวัติทางเพศสัมพันธ์
- การตรวจหาเชื้อจากแผล หรือต่อมน้ำเหลือง
- การตรวจ PCR (Polymerase Chain Reaction) เพื่อยืนยันเชื้อ Chlamydia trachomatis
- การตรวจเลือดเพื่อแยกโรคอื่นๆ เช่น ซิฟิลิส หรือ HIV ที่อาจมีอาการคล้ายกัน
วิธีรักษาโรคฝีมะม่วง

โรคฝีมะม่วงสามารถรักษาได้ด้วยยาปฏิชีวนะ โดยมีแนวทางการรักษาดังนี้
- การใช้ยาปฏิชีวนะ เช่น Doxycycline 100 mg วันละ 2 ครั้ง นาน 21 วัน หรือ Azithromycin 1 กรัมต่อสัปดาห์ นาน 3 สัปดาห์
- การรักษาฝีหนอง ในกรณีที่มีฝีหนองขนาดใหญ่ อาจต้อง เจาะระบายหนองออก หากมีการอุดตันของทางเดินน้ำเหลือง อาจต้องได้รับการรักษาโดยศัลยแพทย์
- การรักษาผลข้างเคียง และภาวะแทรกซ้อน หากเกิดพังผืดหรือภาวะอุดตัน อาจต้องใช้ การผ่าตัดเพื่อเปิดทางเดินปัสสาวะ หรือลำไส้ ในรายที่มีภาวะบวมเรื้อรัง อาจต้องใช้การรักษาด้วย การนวดระบบน้ำเหลืองหรือการบำบัดเฉพาะทาง
วิธีป้องกันโรคฝีมะม่วง
- ใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์
- หลีกเลี่ยงการมีคู่นอนหลายคน
- เข้ารับการตรวจสุขภาพทางเพศสัมพันธ์เป็นประจำ
- หากพบว่าตนเองมีอาการผิดปกติ ควรรีบไปพบแพทย์โดยเร็ว
- แจ้งคู่นอนให้เข้ารับการตรวจ และรักษาหากพบว่าติดเชื้อ
อ่านบทความอื่น ๆ เพิ่มเติม
- โรคหนองในเทียม สาเหตุ อาการ และการรักษา
- วิธีรับมือโรคหูดหงอนไก่ : ป้องกันก่อนสาย
โรคฝีมะม่วงเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่เกิดจากแบคทีเรีย Chlamydia trachomatis และสามารถก่อให้เกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงหากไม่ได้รับการรักษา อาการในระยะแรกมักไม่มีความเจ็บปวด ทำให้หลายคนไม่รู้ตัวว่าติดเชื้อ ซึ่งการวินิจฉัย และรักษาตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยป้องกันผลกระทบร้ายแรงได้ หากคุณหรือคู่นอนมีอาการที่สงสัยว่าเป็นโรคฝีมะม่วง ควรเข้ารับการตรวจโดยแพทย์โดยเร็ว และใช้มาตรการป้องกันที่เหมาะสมเพื่อลดความเสี่ยงในการติดเชื้อ
January 31, 2025